Porażka demokracji – pat decycyjny

Zostając w temacie podejmowania decyzji, tym razem o porażce demokracji, która niesłusznie jest z góry uznawana za najlepszy ustój. Bardzo łatwo bowiem wykazać jej fiasko i to nawet w najprostszych modelach, gdzie stosując reguły tego ustroju grzęźnie się w pacie decyzyjnym.

Otóż wyobraźmy sobie taką „mini” radę miasta składającą się z trzech osób, które otrzymują pewną kwotę pieniędzy, którą mogą przeznaczyć na jeden z trzech celów:
cel A – dofinansowanie autobusów miejskich
cel B – budowa basenu
cel C – budowa centrum konferencyjnego

Mamy trzech radnych, których preferencje są następujące (kolejno od najbardziej pożądanego rozwiązania):
Radny 1 – A B C
Radny 2 – B C A
Radny 3 – C A B

I zobaczmy. Załóżmy, że sprawę rozpoczyna radny 1, który proponuje rozwiązanie A. Lecz wtedy radny 2 i 3 porozumieją się ze sobą i powiedzą: „nie chcemy A – obaj wolimy od rozwiązania A rozwiązanie C„. Z takiego obrotu sprawy najbardziej będzie zadowolony radny 3 (bo to jego cel numer jeden) i on przejmie inicjatywę zachwalając projekt C. Ale wtedy radny 1 i 2 dogadają się, bo przecież „obaj od C wolimy rozwiązanie B„. To ucieszy szczególnie radnego 2, który zacznie promować rozwiązanie B. Ale wtedy radni 1 i 3 powiedzą „obaj od rozwiązania B wolimy rozwiązanie A” i tym samym koło się zamyka.

Maksymalnie prosty model i totalna porażka – absolutny pat decyzyjny.  Nie jest to jednak nic odkrywczego. Opisałem bowiem sytuację, którą jest przykładem dla sformułowanego już w 1951 roku Twierdzenia Arrowa – ” Jeśli jest przynajmniej dwóch głosujących i przynajmniej trzy możliwości, nie da się zbudować takiej metody podejmowania decyzji, która byłaby satysfakcjonująca.”.

Bartłomiej Biga

Related Post

Jakie cele powinno realizować prawo? Prawo powinno skutecznie realizować stawiane cele – być po prostu efektywnym narzędziem. Ale jakie są to cele? Generalnie przyjmuje się, że chodzi o maksymalizację społecznych korzyści. Czyli o dążenie do stanu w którym dla społeczeństwa (jako całości) rozwiązanie będzie się charakteryzowało najleps...
Dylemat więźnia w prawie własności intelektualnej... Opisany poprzednio dylemat więźnia to mechanizm, który odnosi się do wielu pół ekonomicznej analizy prawa. Znakomicie ilustruje chociażby potrzebę istnienia jakiejś prawnej ochrony wynalazków. Każdy potencjalny wynalazca staje bowiem w obliczu dylematu więźnia w grze ja – reszta społeczeństwa. Do dy...
Jak podejmować decyzje? Ekonomiczna analiza prawa jest także przydatna, gdy chodzi o proces podejmowania decyzji – jakie prawo stanowić, jak prawo stosować, jak zadecydować jako urzędnik lub polityk, itp. Dziś chciałbym omówić to na przykładzie tych kategorii decyzji, gdzie trzeba wskazać rozwiązanie w sytuacji typu: ile p...
Jak stanowić dobre prawo? Podczas dzisiejszej wizyty w Radiu Kraków mówiłem o zasadniczych problemach polskiego prawodawstwa. Pretekstem do rozmowy na ten ogólny - ale i ważny temat - były opublikowane niedawno badania, które wskazują na konieczność zmian w systemie ocen skutków regulacji dokonywanych ex ante. Problem jakośc...
Bookmark the permalink.

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o