WN 106 Wydaliśmy wszystko. Ale czy to powód do dumy?

Wydamy wszystko, ani jedno euro się nie zmarnuje” — brzmi jak sukces. Ale czy pieniądze przestają się marnować tylko dlatego, że zostały wydane W tym odcinku „Wiedzy Nieoczywistej” przyglądam się przyzwyczajeniu do oceniania unijnych funduszy przez to, ile udało się wydać, zamiast przez to, co udało się osiągnąć. Bo pełne wykorzystanie dostępnej puli i sensowne inwestowanie to dwie różne rzeczy. Rozmawiamy o dotacjach i pożyczkach, kontrowersjach wokół wydatków z KPO oraz deklaracjach dotyczących programu SAFE. ...

By |2026-09-30T14:17:09+02:0012 października, 2026|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WN 105 Kto korzysta na zakazach?

Jest zakaz. Jest sposób. Sklep staje się placówką pocztową, market otwiera klub czytelnika, a punkt sprzedający alkohol uruchamia gastronomię. Dlaczego przepisy sprawiają, że przedsiębiorcom zaczyna się opłacać zmieniać kategorię działalności? W tym odcinku „Wiedzy Nieoczywistej” przyglądam się nocnym ograniczeniom sprzedaży alkoholu i zakazowi handlu w niedziele. Pokazuję, jak wyjątki tworzą nowe bodźce ekonomiczne — i dlaczego paczka, regał z książkami czy stolik mogą zyskać wartość dzięki zapisowi w ustawie. Mówię o tym: • gdzie przebiega ...

By |2026-09-30T13:56:00+02:008 października, 2026|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WN 104 Komu opłaca się straszenie AI?

Dlaczego szefowie firm tworzących sztuczną inteligencję ostrzegają przed własnymi produktami, a chwilę później zachęcają nas do ich kupowania? Czy strach przed AI może być także sposobem na przyciąganie inwestorów i podsycanie zainteresowania technologią. W tym odcinku „Wiedzy Nieoczywistej” przyglądam się biznesowej stronie ostrzeżeń przed AI. Pytam, jak czytać wypowiedzi prezesów, komu służą wielkie obietnice i dlaczego nawet dobre produkty rozczarowują po tak mocno napompowanych zapowiedziach. Przede wszystkim jednak rozmawiamy o odpowiedzialności. Czy deklaracja „nie wiemy ...

By |2026-09-30T13:58:09+02:005 października, 2026|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WN 103 Polacy nie znają się na finansach?

Polacy trzymają ogromne kwoty na nieoprocentowanych kontach. Czy naprawdę nie rozumieją finansów? A może dobrze pamiętają sytuacje, w których zaufanie do instytucji finansowych kończyło się rozczarowaniem? W tym odcinku „Wiedzy Nieoczywistej” przyglądam się wyjaśnieniu, które rzadziej pojawia się w dyskusji o naszych oszczędnościach: brakowi zaufania. Przywołuję kryzys finansowy z 2008 roku, kredyty frankowe, zmiany w OFE i aferę Amber Gold. Zastanawiam się, jak te doświadczenia mogły wpłynąć na dzisiejsze podejście Polaków do ryzyka. W odcinku: ...

By |2026-09-28T16:19:04+02:0028 września, 2026|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WN 102 Czy studia w Polsce przestają się opłacać? Ukryty skutek płacy minimalnej

Płaca minimalna rośnie, a bezrobocie nie wystrzeliło. Czy to oznacza, że szybkie podwyżki nie mają kosztów? Warto spojrzeć także na to, co dzieje się z pensjami osób zarabiających powyżej minimum. Punktem wyjścia tego odcinka jest badanie Polskiego Instytutu Ekonomicznego dotyczące wpływu podwyżek płacy minimalnej na bezrobocie. Przyglądam się mniej oczywistym skutkom tych zmian: spłaszczaniu wynagrodzeń, napięciom w firmach i malejącej premii za wyższe wykształcenie, czyli przewadze zarobków osób po studiach nad zarobkami osób bez dyplomu. ...

By |2026-09-17T10:38:17+02:0022 września, 2026|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WN 101 Podatek od nadzwyczajnych zysków? Jestem przeciw – i mam inny pomysł

Wraca pytanie, czy państwo znów obniży podatki doliczane do paliwa — czyli czy wróci program CPN. Moim zdaniem uczciwa odpowiedź ekonomisty brzmi: i tak, i nie. W tym odcinku tłumaczę, dlaczego poprzednia edycja programu — mimo kosztu rzędu 5 miliardów złotych — była sensownie zaprojektowana. Kluczowa różnica polega na tym, że polski mechanizm nie oderwał się od cen rynkowych, w przeciwieństwie do węgierskich cen maksymalnych, które skończyły się dokładnie tak, jak przewidywali liberalni ekonomiści: brakiem ...

By |2026-09-16T16:18:04+02:0016 września, 2026|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WN 100 Ekonomia nie musi być nudna. Podsumowanie 100 odcinków!

Lipiec 2019, pierwszy odcinek i jedno zdanie: to, co oczywiste, jest zwykle nudne. Siedem lat później mam za sobą 100 odcinków, dziesiątki omówionych książek, kilkunastu gości, pandemię, wojnę za wschodnią granicą, najwyższą od dekad inflację i kilka rewolucji technologicznych. W tym jubileuszowym odcinku robię coś, czego nigdy wcześniej nie robiłem: przechodzę przez wszystkie 99 poprzednich odcinków i sprawdzam, czy układają się w spójną całość. Okazuje się, że tak. W odcinku m.in.: — co motywuje ludzi ...

By |2026-08-05T11:12:48+02:005 sierpnia, 2026|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WN 099 Czy nauce można jeszcze ufać?

Czy jest tak źle, że nauka straciła sens, badaczom nie warto już wierzyć, a finansowanie nauki to wyrzucanie pieniędzy w błoto? Moja odpowiedź brzmi: nie. Ale ostrożność jest jak najbardziej na miejscu — i dokładnie o tym opowiada książka Tomasza Rożka „Władza, pieniądze, nauka". W tym odcinku omawiam trzy grupy historii, które autor zebrał w książce: Chciwość — afera spalinowa Volkswagena, gdzie oprogramowanie rozpoznawało warunki testu i podawało „właściwe" wyniki. To nie był wybryk pojedynczego ...

By |2026-07-23T14:34:19+02:0029 lipca, 2026|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WN 098 Katastrofy demograficznej nie ma. Prawdziwy problem jest gdzie indziej

W polskiej debacie o demografii zaszła szkodliwa zmiana: poważne wyzwanie polityki publicznej zamieniliśmy w opowieść o klęsce żywiołowej. A to dwie zupełnie różne kategorie zjawisk — i pociągają za sobą zupełnie różne reakcje. Listopadowa symulacja GUS (2025) pokazała, że przy utrzymaniu dzietności z 2024 roku (1,1) w 2060 roku będzie nas 28,4 mln. Nie kwestionuję tych liczb — są solidne. Kwestionuję słowo, którym je opisujemy. „Tsunami", „zapaść", „załamanie" opisują zdarzenia nagłe i nieprzewidywalne, wobec których ...

By |2026-07-22T15:41:42+02:0022 lipca, 2026|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WN 097 Najcenniejsza własność, którą oddajesz za darmo. Jak odzyskać kontrolę?

Własność to wolność. Dlaczego więc nasz najcenniejszy zasób – dane, które codziennie generujemy w sieci – nie podlega takiej samej ochronie jak dom, samochód czy rower? W najnowszym odcinku podcastu "Wiedza Nieoczywista" analizujemy zjawisko danych jako nowego, najcenniejszego rodzaju własności. Zastanawiamy się, dlaczego z taką łatwością zgadzamy się na utratę kontroli nad cyfrowymi śladami, które po sobie zostawiamy, i dlaczego obecne regulacje, na czele z unijnym RODO, okazują się w praktyce tak bardzo nieskuteczne. To ...

By |2026-06-15T13:27:22+02:0015 czerwca, 2026|Podcast Wiedza Nieoczywista|

[dla KJ] Czego brakuje w debacie o nowej ustawie zasadniczej?

Konstytucja to system operacyjny państwa. Podobnie jak oprogramowanie, wymaga regularnych aktualizacji, a z czasem nawet „postawienia systemu na nowo”. Tak jak na Windowsie 98 nie uruchomimy potrzebnych nam aplikacji, tak i nasza konstytucja z 1997 roku nie daje nam solidnych podstaw, by mierzyć się z dzisiejszymi wyzwaniami. Konstytucja to system operacyjny państwa. Podobnie jak oprogramowanie, wymaga regularnych aktualizacji, a z czasem nawet „postawienia systemu na nowo”. Tak jak na Windowsie 98 nie uruchomimy potrzebnych nam ...

By |2026-06-06T16:48:53+02:006 czerwca, 2026|Esencja, W mediach|

WN 096 Przełomowy wyrok. Czy to koniec ukrytej shrinkflacji?

Czy zdarzyło Ci się kupić ulubiony produkt i dopiero w domu zorientować się, że opakowanie jest lżejsze, choć cena pozostała bez zmian? To shrinkflacja – zmora współczesnych konsumentów. Producenci zamiast podnosić ceny, po cichu zmniejszają gramaturę lub objętość tego, co sprzedają. Czy jesteśmy wobec tego bezbronni? W tym odcinku omawiam przełomowy wyrok niemieckiego sądu w sprawie czekolady Milka, która zmniejszyła swoje tabliczki ze 100g do 90g. Sąd przyznał rację organizacji konsumenckiej, nakazując wyraźne oznaczanie zmniejszenia ...

By |2026-05-27T16:06:17+02:0027 maja, 2026|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WN095 Jawność wynagrodzeń: Sprawiedliwość czy pułapka na pracowników?

Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, co by się stało, gdybyś nagle poznał zarobki wszystkich osób w Twoim biurze? Od 2026 roku w Polsce to nie będzie już kwestia domysłów, ale prawo wynikające z unijnej dyrektywy. Choć brzmi to jak triumf sprawiedliwości, ekonomia behawioralna podpowiada coś zupełnie innego. W tym odcinku stawiam kontrowersyjną tezę: jawność wynagrodzeń nie tylko nie zmniejszy nierówności, ale może je wręcz utrwalić i doprowadzić do wyhamowania wzrostu płac. Bartłomiej Biga Posłuchaj i zostań ...

By |2026-04-17T12:40:17+02:0022 kwietnia, 2026|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WN 094 Dlaczego ceny mieszkań nie spadają mimo rekordowej podaży?

Rok 2025 był rekordowy dla deweloperów – w samych największych miastach sprzedano ponad 40 tysięcy mieszkań, a w ofercie wciąż pozostawało ponad 60 tysięcy lokali. Według podręczników ekonomii tak ogromna podaż powinna przynieść obniżki, a jednak ceny nie chcą spadać. Dlaczego tak się dzieje? W tym odcinku rozkładam na czynniki pierwsze mechanizmy rządzące polskim rynkiem nieruchomości. Dowiesz się, czy z rynkiem jest „coś nie tak”, czy może po prostu przestał on być rynkiem w tradycyjnym ...

By |2026-04-15T14:34:14+02:0015 kwietnia, 2026|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WN 093 – Igrzyska Olimpijskie: Wielkie święto czy finansowa pułapka?

Igrzyska Olimpijskie to bez wątpienia największe i najbardziej prestiżowe wydarzenie sportowe na globie. Przez kilkanaście dni oczy całego świata zwrócone są na jedno miasto, a emocje sięgają ze nitu. Ale co dzieje się, gdy znicz olimpijski gaśnie, sportowcy wracają do domów, a kamery zostają wyłączone? Wtedy przychodzi czas na podliczenie rachunków. W dzisiejszym odcinku zaglądamy za kulisy olimpijskiego biznesu i analizujemy, co kryje się za błyskiem złotych medali. Czy organizacja tak gigantycznej imprezy to dla ...

By |2026-03-28T16:30:03+01:0028 marca, 2026|Podcast Wiedza Nieoczywista|