WN 098 Katastrofy demograficznej nie ma. Prawdziwy problem jest gdzie indziej

W polskiej debacie o demografii zaszła szkodliwa zmiana: poważne wyzwanie polityki publicznej zamieniliśmy w opowieść o klęsce żywiołowej. A to dwie zupełnie różne kategorie zjawisk — i pociągają za sobą zupełnie różne reakcje. Listopadowa symulacja GUS (2025) pokazała, że przy utrzymaniu dzietności z 2024 roku (1,1) w 2060 roku będzie nas 28,4 mln. Nie kwestionuję tych liczb — są solidne. Kwestionuję słowo, którym je opisujemy. „Tsunami", „zapaść", „załamanie" opisują zdarzenia nagłe i nieprzewidywalne, wobec których ...

By |2026-07-22T15:41:42+02:0022 lipca, 2026|Podcast Wiedza Nieoczywista|
Czytaj dalej

WN 097 Najcenniejsza własność, którą oddajesz za darmo. Jak odzyskać kontrolę?

Własność to wolność. Dlaczego więc nasz najcenniejszy zasób – dane, które codziennie generujemy w sieci – nie podlega takiej samej ochronie jak dom, samochód czy rower? W najnowszym odcinku podcastu "Wiedza Nieoczywista" analizujemy zjawisko danych jako nowego, najcenniejszego rodzaju własności. Zastanawiamy się, dlaczego z taką łatwością zgadzamy się na utratę kontroli nad cyfrowymi śladami, które po sobie zostawiamy, i dlaczego obecne regulacje, na czele z unijnym RODO, okazują się w praktyce tak bardzo nieskuteczne. To ...

By |2026-06-15T13:27:22+02:0015 czerwca, 2026|Podcast Wiedza Nieoczywista|
Czytaj dalej

[dla KJ] Czego brakuje w debacie o nowej ustawie zasadniczej?

Konstytucja to system operacyjny państwa. Podobnie jak oprogramowanie, wymaga regularnych aktualizacji, a z czasem nawet „postawienia systemu na nowo”. Tak jak na Windowsie 98 nie uruchomimy potrzebnych nam aplikacji, tak i nasza konstytucja z 1997 roku nie daje nam solidnych podstaw, by mierzyć się z dzisiejszymi wyzwaniami. Konstytucja to system operacyjny państwa. Podobnie jak oprogramowanie, wymaga regularnych aktualizacji, a z czasem nawet „postawienia systemu na nowo”. Tak jak na Windowsie 98 nie uruchomimy potrzebnych nam ...

By |2026-06-06T16:48:53+02:006 czerwca, 2026|Esencja, W mediach|
Czytaj dalej

WN 096 Przełomowy wyrok. Czy to koniec ukrytej shrinkflacji?

Czy zdarzyło Ci się kupić ulubiony produkt i dopiero w domu zorientować się, że opakowanie jest lżejsze, choć cena pozostała bez zmian? To shrinkflacja – zmora współczesnych konsumentów. Producenci zamiast podnosić ceny, po cichu zmniejszają gramaturę lub objętość tego, co sprzedają. Czy jesteśmy wobec tego bezbronni? W tym odcinku omawiam przełomowy wyrok niemieckiego sądu w sprawie czekolady Milka, która zmniejszyła swoje tabliczki ze 100g do 90g. Sąd przyznał rację organizacji konsumenckiej, nakazując wyraźne oznaczanie zmniejszenia ...

By |2026-05-27T16:06:17+02:0027 maja, 2026|Podcast Wiedza Nieoczywista|
Czytaj dalej

WN095 Jawność wynagrodzeń: Sprawiedliwość czy pułapka na pracowników?

Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, co by się stało, gdybyś nagle poznał zarobki wszystkich osób w Twoim biurze? Od 2026 roku w Polsce to nie będzie już kwestia domysłów, ale prawo wynikające z unijnej dyrektywy. Choć brzmi to jak triumf sprawiedliwości, ekonomia behawioralna podpowiada coś zupełnie innego. W tym odcinku stawiam kontrowersyjną tezę: jawność wynagrodzeń nie tylko nie zmniejszy nierówności, ale może je wręcz utrwalić i doprowadzić do wyhamowania wzrostu płac. Bartłomiej Biga Posłuchaj i zostań ...

By |2026-04-17T12:40:17+02:0022 kwietnia, 2026|Podcast Wiedza Nieoczywista|
Czytaj dalej

WN 094 Dlaczego ceny mieszkań nie spadają mimo rekordowej podaży?

Rok 2025 był rekordowy dla deweloperów – w samych największych miastach sprzedano ponad 40 tysięcy mieszkań, a w ofercie wciąż pozostawało ponad 60 tysięcy lokali. Według podręczników ekonomii tak ogromna podaż powinna przynieść obniżki, a jednak ceny nie chcą spadać. Dlaczego tak się dzieje? W tym odcinku rozkładam na czynniki pierwsze mechanizmy rządzące polskim rynkiem nieruchomości. Dowiesz się, czy z rynkiem jest „coś nie tak”, czy może po prostu przestał on być rynkiem w tradycyjnym ...

By |2026-04-15T14:34:14+02:0015 kwietnia, 2026|Podcast Wiedza Nieoczywista|
Czytaj dalej

WN 093 – Igrzyska Olimpijskie: Wielkie święto czy finansowa pułapka?

Igrzyska Olimpijskie to bez wątpienia największe i najbardziej prestiżowe wydarzenie sportowe na globie. Przez kilkanaście dni oczy całego świata zwrócone są na jedno miasto, a emocje sięgają ze nitu. Ale co dzieje się, gdy znicz olimpijski gaśnie, sportowcy wracają do domów, a kamery zostają wyłączone? Wtedy przychodzi czas na podliczenie rachunków. W dzisiejszym odcinku zaglądamy za kulisy olimpijskiego biznesu i analizujemy, co kryje się za błyskiem złotych medali. Czy organizacja tak gigantycznej imprezy to dla ...

By |2026-03-28T16:30:03+01:0028 marca, 2026|Podcast Wiedza Nieoczywista|
Czytaj dalej

WN 092 Rekordowy wynik Chin! Dlaczego wojny handlowe im nie straszne?

W 2025 roku Chiny osiągnęły to, co wydawało się niemożliwe – rekordową nadwyżkę handlową w wysokości 1,2 biliona dolarów. Mimo agresywnej polityki ceł Donalda Trumpa, gospodarka Państwa Środka nie tylko nie zwolniła, ale wręcz umocniła swoją pozycję, dywersyfikując kierunki eksportu. Dlaczego to właśnie Europa, a nie USA czy Chiny, może stać się największą ofiarą tego globalnego starcia? W dzisiejszym materiale omawiam: Chiński fenomen: Jak Państwo Środka wygenerowało najwyższą nadwyżkę w historii mimo wojny handlowej? Pułapka ...

By |2026-01-21T18:19:27+01:0021 stycznia, 2026|Podcast Wiedza Nieoczywista|
Czytaj dalej

WN 091 Kiedy Polska (gospodarczo) przegoni Włochy?

Czy to możliwe, że polska gospodarka już w 2030 roku będzie silniejsza od włoskiej? Jeszcze w latach 90. Włochy były dla nas niedoścignionym wzorem dobrobytu i celem emigracji zarobkowej. Dziś dystans ten topnieje w oczach! W tym odcinku, prosto z sycylijskiej Katanii, analizuję, jak doszło do tego, że "biedna" Polska dogania dawną potęgę gospodarczą. Co sprawiło, że Włosi stanęli w miejscu, a my pędzimy do przodu? Czy to zasługa naszej pracowitości, czy może... błędów Włochów ...

By |2025-12-23T11:18:26+01:007 stycznia, 2026|Podcast Wiedza Nieoczywista|
Czytaj dalej

M. Matczak, B. Biga – Merytokracja kontra pupulizm

Elity narzekaj na lud, a lud narzeka na elity. Kto ma rację? Czy alternatywą dla populizmu może być merytokracja? A może po prostu wystarczyłaby dobrze działająca demokracja? Ale przede wszystkim, czym jest populizm i czy walka z nim nie jest czasem zasłoną dymną dla działań antydemokratycznych? Zapraszam do obejrzenia/wysłuchania mojej rozmowy z prof. Marcinem Matczakiem. Pierwszą jej cześć odbyliśmy na głównej scenie kongresu Open Eyes Economy Summit, a drugą w studiu podcastowym.   CZĘŚĆ PIERWSZA: ...

By |2025-12-16T16:16:51+01:0018 grudnia, 2025|Esencja, Horyzonty|
Czytaj dalej

WN 090 Dlaczego kawa we Włoszech jest tańsza niż w Polsce?

Czy zastanawialiście się kiedyś po powrocie z Włoch, dlaczego ceny kawy w polskich kawiarniach wydają się tak wysokie? W dzisiejszym odcinku analizuję ten fenomen i szukam przyczyn, dla których espresso w Rzymie kosztuje grosze, a w Warszawie to wciąż "produkt luksusowy". I czy da się to jakoś zmienić? A jeśli tak, to kto może to zmienić? Bartłomiej Biga Posłuchaj i zostań na dłużej Odcinek można odsłuchać przy pomocy poniższego odtwarzacza. Są tu także linki umożliwiające ...

By |2025-12-16T16:26:53+01:0016 grudnia, 2025|Podcast Wiedza Nieoczywista|
Czytaj dalej

Jak przedsiębiorcy społeczni ratują świat?

Zapraszam Was do obejrzenia mojego wystąpienia, w którym od razu stawiam sprawę jasno: nie zastanawiam się, czy przedsiębiorstwa społeczne ratują świat, ale pokazuję, jak to robią. Często wmawia się nam, że w biznesie liczy się tylko zysk, a człowiek to chłodno kalkulujący homo economicus. W tym wykładzie rozprawiam się z tym mitem, przytaczając choćby historię szwajcarskiej miejscowości Wolfenschiessen, która dobitnie pokazuje, że pieniądze potrafią zabić szlachetną motywację obywatelską, zamiast ją wzmocnić. To dowód na to, ...

By |2025-12-16T15:56:42+01:0016 grudnia, 2025|Ogólne|
Czytaj dalej

[Klub Jagielloński] Kto ma decydować o graniach debaty w Internecie?

Debata o cenzurze prewencyjnej w Internecie zmusza nas do postawienia niewygodnego pytania: ile jesteśmy gotowi zapłacić za wolność słowa? W 2022 roku Facebook zablokował oficjalne konto Konfederacji. Legalnie działająca partia została więc pozbawiona jednego z najważniejszych kanałów komunikacji. Oburzony tym faktem minister Janusz Cieszyński (odpowiedzialny w tamtym czasie za cyfryzację) napisał list do Facebooka, w którym żądał przywrócenia konta.Pismo to zaczynało się od słów „Dear Sir or Madam”. W tym wypadku nie był to protokolarny ...

By |2025-12-03T14:06:30+01:003 grudnia, 2025|W mediach|
Czytaj dalej

[DGP] Kult sprawczości i pogrzeb praworządności

Dziś w Dzienniku Gazecie Prawnej ukazał się mój tekst o tym dlaczego skupianie się wyłącznie na sprawczości władzy jest bardzo niebezpieczne. Nie mogę się bowiem nadziwić z jaką łatwością rozmontowuje się praworządność w różnych krajach świata. Wiele zachodnich społeczeństw było przecież dumne ze swojego demokratycznego ładu, w którym różne władze się wzajemnie kontrolują i ograniczają. Dziś jednak najważniejsza jest sprawczość - przełamywanie „imposybilizmu”. Link do pełnego tekstu: https://www.gazetaprawna.pl/firma-i-prawo/artykuly/9894589,kult-sprawczosci-i-pogrzeb-praworzadnosci.html Bartłomiej Biga  

By |2025-09-25T12:38:57+02:0025 września, 2025|W mediach|
Czytaj dalej

WN 089 Jak serwicyzacja zmienia gospodarkę?

Serwicyzacja, czyli zastępowanie sprzedaży towarów dostarczaniem usług. W tym kontekście kluczowe pytanie brzmi: na ile marginalizacja tradycyjnej własności wynika z rzeczywistych potrzeb konsumentów, a na ile została nam narzucona przez korporacje? Prawdopodobnie prawda leży pośrodku. Z jednej strony, serwicyzacja odpowiada na autentyczne potrzeby wygody i elastyczności. Z drugiej, firmy mają silne motywacje ekonomiczne, by promować modele zapewniające im przewidywalne przychody i większą kontrolę nad klientami. Nie jestem pewien, czy ten balans jest dla nas, konsumentów, ...

By |2025-07-31T14:17:30+02:0017 września, 2025|Podcast Wiedza Nieoczywista|
Czytaj dalej
Autorem wszystkich zamieszczonych na tej stronie tekstów, podcastów oraz filmów jest Bartłomiej Biga (o ile nie zaznaczono inaczej).
Udostępniam je na licencji Creative Commons CC-BY-NC 4.0.
Korzystanie ze strony wiąże się z przetwarzaniem danych użytkownika - szczegóły tutaj.
XLinkedInSpotifyYouTubeEmailRss