Wiedza Nieoczywista
podcast o tym, co w ekonomii najpiękniejsze
To, co oczywiste zwykle jest nudne. Dlatego ten podcast jest o wiedzy nieoczywistej. Mówię w nim o ekonomii zaskakującej, która jest piękna, interesująca i nieoderwana od rzeczywistości. Podcast Wiedza Nieoczywista jest dla wszystkich, którzy chcą się zachwycić ekonomią!

WNP 050 – Ekonomia wartości

Wiele osób słysząc zbitkę „ekonomia wartości” ma wrażenie, że to pleonazm (masło maślane). To tak jakby powiedzieć „stolarka drewna” albo „stomatologia zębów”. Wiadomo, że ekonomia zajmuje się wartością - wyceną, zyskiem, itp. Dlaczego więc ludzie, którzy się tym zajmują, w tym ja sam, uporczywie trzymamy się tej zbitki? Dlatego, że uważamy, że w ekonomii ogromną rolę odgrywają także wartości pozaekonomiczne. Wiem, że słysząc o wartościach pozaekonomicznych wiele osób obawia się, że zaraz będę popadał w jakieś płytkie kaznodziejstwo ...

By |2021-06-22T18:04:42+02:0023 czerwca, 2021|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WNP 049 – Czy mieszkania muszą być aż tak drogie?

W Polsce chyba każdy narzeka na wysokie ceny mieszkań - niezależnie od tego czy na wynajem czy do kupienia. Chyba tylko deweloperzy się z tego cieszą. Chociaż to jest akurat grupa, której cieżko dogodzić - nawet jeśli przed nimi władze miasta rozścielają czerwony dywan, jak na przykład w Krakowie, to oni i tak narzekają, że źle, że ciężko… Ale nie skupiajmy się na deweloperach. Skupmy się na mieszkaniach. Czy mieszkania rzeczywiście muszą być tak drogie?   ...

By |2021-06-08T23:26:18+02:009 czerwca, 2021|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WNP048 – Dlaczego opłata reprograficzna to zło?

Rzadko w tym podcaście zabieram tak jednoznacznie głos. Zwykle staram się przedstawić i zrozumieć racje obu stron. W tym jednak przypadku, po stronie zwolenników nie dostrzegam żadnych racji - może poza zapewnieniem sobie łatwego dostępu do dużych pieniędzy. Opłata reprograficzna to temat, który obudowano wielkimi słowami, przy okazji komplikując sprawę do granic absurdu. A tak naprawdę sprawa jest bardzo prosta, ale i bardzo niebezpieczna. Poświęćmy więc na nią kilka minut. Wpierw ustalmy, czym jest opłata reprograficzna. ...

By |2021-05-12T17:05:17+02:0026 maja, 2021|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WNP 047 – Tragedia niematerialnej obfitości

Żyjemy w dziwnych czasach i to z wielu względów. Na przykład, mamy dostępną ogromną ilość własności intelektualnej. Problem w tym, że ta obfitość nie rozwiązuje starych problemów. Co więcej, niejednokrotnie je pogłębia i do tego tworzy jeszcze nowe. To właśnie jest tragedia niematerialnej obfitości. Ten temat zainteresował mnie tak bardzo, że aż napisałem o nim książkę - „The Economics of Intellectual Property and Openness”, która w podtytule ma właśnie „Tragedy od Intangible Abundance”, czyli tragedia ...

By |2021-03-09T20:32:13+01:0012 maja, 2021|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WNP 046 – Jak długi powinien być tydzień pracy?

Na tytułowe pytanie pewnie pracownicy bez wahania odpowiedzą: jak najkrótszy. Pracodawcy natomiast pewnie krzyną: jak najdłuższy. Co ciekawe, interesy obu tych grup wcale nie muszą być tak całkowicie ze sobą sprzeczne. Jaki powinien więc być ten tydzień pracy? Zostańmy jeszcze w utopijnych klimatach książki „Utopia dla realistów”. Jej autor uważa, że 15-godzinny tydzień pracy byłby dobrym rozwiązaniem. Z pewnością, nie da się odmówić tej propozycji uroku. Ale czy jest to rozwiązanie bezpieczne? Trzeba przyznać, że to bardzo śmiała ...

By |2021-01-28T16:49:31+01:0028 kwietnia, 2021|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WNP 045 – Utopia dla ekonomicznych marzycieli

W dzisiejszym odcinku będę polemizował z książką Rutgera Bregmana „Utopia dla realistów”. Będzie to życzliwa polemika, bo książka z całą pewnością jest interesująca. Co więcej, uważam, że nie powinno się propozycji takich jak 15-godzinny tydzień pracy, czy bezwarunkowy dochód podstawowy od razu zakopywać i odrzucać. Są to pomysły, z którymi trzeba się poważnie zmierzyć - głównie po to, żeby uświadomić sobie, że póki co nie powinniśmy ich wprowadzać w życie.  Dlatego uważam, że to co ...

By |2021-01-28T16:26:08+01:0014 kwietnia, 2021|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WNP 044 – Wino i ekonomia

Wiele osób zachęcało mnie, żeby zanurzyć się w fascynujący świat wina. Spróbowałem - przeczytałem dwie książki, nawet trochę podegustowałem. I rzeczywiście, te wszystkie niuanse które towarzyszą w gruncie rzeczy prostemu produktowi - sfermentowanym winogronom - są rzeczywiście wspaniałe, niezwykłe i pasjonujące. Problem w tym, że ja nie bardzo wyczuwam ten wszystkie aromaty, bukiety, finisze… Dlatego w tym odcinku postanowiłem opowiedzieć to w ujęciu, które trochę lepiej rozumiem: wino i ekonomia. Za co płacimy? Za co ...

By |2021-01-21T18:53:55+01:0031 marca, 2021|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WNP 043 – Niewidzialne, niemierzalne, ale kapitalne – wartości niematerialne

Generalnie rzecz biorąc, ekonomia jest źle wykładana. Lista zarzutów jest oczywiście bardzo długa, ale z mojego punktu widzenia największym problemem jest to, że po macoszemu traktuje się wartości niematerialne. I tu popełniane są błędy dwojakiego rodzaju. Po pierwsze, o wartościach niematerialnych mówi się zbyt mało, co jest niezrozumiałe, bo badania pokazują, że stanowią one 90% całkowitej wartości największych amerykańskich przedsiębiorstw. Po drugie, zakłada się, że wartości niematerialne niczym nie różnią się od tych materialnych i ...

By |2021-01-12T20:43:04+01:0017 marca, 2021|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WNP 042 – Cytat czy plagiat?

Czy się różni plagiat od cytatu? Ile możemy legalnie zapożyczyć od innego twórcy bez pytania go o zgodę? Najlepiej tak konkretnie: ile kolejnych nutek może się powtórzyć? Ile kolejnych słów/zdań/akapitów mogę przekopiować do pracy licencjackiej czy magisterskiej? Zachowując ostrożność można wykorzystywać nawet całkiem spore fragmenty. Przynajmniej według polskiego prawa. W praktyce bowiem nawet jak coś jest legalne, to i tak bywa blokowane chociażby przez algorytmy YouTube. A to też może być przecież bardzo dotkliwe. W ...

By |2021-01-12T20:16:57+01:003 marca, 2021|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WNP 041 – Monopson – przerażające słowo

Tytułowe słowo powinno być budzić trwogę. Bohater dzisiejszego odcinka, monopson, staje się bowiem większym niebezpieczeństwem dla gospodarki niż osławione monopole. Czym jest monopson? Dlaczego jest taki groźny? I czy da się mu jakoś przeciwdziałać? O tym opowiadam w 41. odcinku podcastu Wiedza Nieoczywista o Pieniądzach. Czym jest monopol każdy wie - to sytuacja, w której jest tylko jeden wytwórca jakiegoś dobra. Monopson to natomiast nieco zapomniane w ekonomii hasło. Opisuje ono sytuację, gdy jest tylko jeden ...

By |2021-01-02T20:01:36+01:0017 lutego, 2021|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WNP 040 – Nie wiem

Początek roku to czas, gdy ekonomiści snują najróżniejsze prognozy. Problem w tym, że trafność tych przewidywań jest przerażająco niska. Ja postanowiłem więc pójść inną drogą - tym bardziej, że jednym z moich postanowień noworocznych jest to, żeby nie  bać się mówić „nie wiem”. Dlatego w tym odcinku stawiam 7 pytań, które nurtują mnie na początku 2021 roku. Nie znam na nie odpowiedzi, choć oczywiście intuicja i dane w pewnym stopniu coś mi podpowiadają. Tu jednak nie próbuję udzielać ...

By |2021-01-02T10:02:17+01:003 lutego, 2021|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WNP 039 – 7 zaskoczeń 2020 roku

Ten odcinek powstał pierwszego stycznia. Z pewnością, taki czas skłania do różnych podsumowań. Ja natomiast proponuję omówienie 7 zaskoczeń. Wychodzę bowiem z założenia, że słuchacze mają dość korowodów ekspertów, którzy każdego roku zachwycają się tym, że rzeczywistość (niby) potwierdziła to, o czym mówią od dawna. Tym bardziej, że tak, jak każdy Polak jest mądry po szkodzie, tak każdy ekonomista jest mądry w analizowaniu tego co było. Proponuję więc inne podejście. W tym odcinku chciałbym opowiedzieć o kilku ...

By |2021-01-02T19:44:39+01:0020 stycznia, 2021|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WNP 038 – Co drożeje i dlaczego?

Odkąd pamiętam dzieci cieszyły się z nastania nowego roku, bo dzięki temu są o rok starsze. Dorośli natomiast nie byli tak zadowoleni i to nie tylko przez starzenie się, ale przez to, że zwykle po nowym roku czekały ich jakieś podwyżki. W tym odcinku spróbuję odpowiedzieć na pytania: co drożeje i dlaczego? O ile pierwsze z nich jest dość proste – wystarczy sięgnąć do oficjalnych statystyk GUS, to drugie, jest już o wiele bardziej skomplikowane. ...

By |2021-01-02T20:38:13+01:006 stycznia, 2021|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WNP037 – Pranie mózgu

W tym odcinku opowiadam o książce „Mindf*ck. Cambridge Analytica, czyli jak popsuć demokrację”. Główne słowo, jako że jest dość wulgarne, to na okładce jest pisane z gwiazdą zamiast jednej literki. W tym podcaście będę używał tłumaczenia mindfuck jako „pranie mózgu”. Wiem, że to nie wprost i że może wulgarny oryginał bardziej tu pasuje, ale mimo to - w tym odcinku jak firmy typu Cambridge Analytica skutecznie robią nam pranie mózgu. Christopher Wylie w swojej książce ...

By |2020-12-17T22:21:00+01:0023 grudnia, 2020|Podcast Wiedza Nieoczywista|

WNP036 – Czy nasze prognozy są coś warte? (sygnał i szum)

Od ekonomistów nieustannie oczekuje się prognozowania. I trudno mieć pretensje o te oczekiwania, bo przecież m.in. po to jest nauka, żeby przewidywać co się stanie. Problem w tym, że w ekonomii wygląda to zupełnie inaczej niż w takiej chemii, czy fizyce. Generalnie jest znacznie trudniej coś przewidzieć, choć wszędzie problemem jest mówiąc skrótowo: sygnał i szum. Ale to wcale nie oznacza, że jesteśmy bezużyteczni. Problem polega na tym, że wiele osób od ekonomistów oczekuje niemożliwego: ...

By |2020-12-09T20:26:47+01:009 grudnia, 2020|Podcast Wiedza Nieoczywista|