WN008 – Okazje i zdzierstwa

Prawdziwi ludzie (a nie „Ekoni” istniejący wyłącznie w teoriach ekonomicznych) kupując biorą pod uwagę nie tylko tzw. nadwyżkę konsumenta, czyli użyteczność nabywczą. Tym czymś dodatkowym jest przekonanie o atrakcyjności zakupu, które Richard Thaler nazywa użytecznością transakcyjną. Jest to różnica między rzeczywiście zapłaconą ceną towaru, a kwotą, którą normalnie spodziewalibyśmy się zapłacić – tj. „ceną referencyjną”. Zatem Panie i Panowie, przed Państwem użyteczności nabywcza i transakcyjna oraz okazje i zdzierstwa! Użyteczność transakcyjna… Czytaj dalej

WN007 – Efekt posiadania

efekt posiadania

Efekt posiadania… czyli śmiertelnie poważne pytania. Ile dałbyś za antidotum na śmiertelną chorobę, gdyby istniało ryzyko, że jesteś zarażony? A ile zażądałbyś za wzięcie udziału w eksperymencie, który wiąże się z takim samym narażeniem na tę paskudną chorobę? Jak mają się w analogicznej sytuacji kolekcjonerzy wina? O co chodzi z kosztami alternatywnymi? Zawartość odcinka “Efekt posiadania” W siódmym odcinku podcastu Wiedza Nieoczywista m.in.: O eksperymencie Richarda Thalera, w którym studenci… Czytaj dalej

WN006 – Czy modna odzież i ekonomia mogą iść ze sobą w parze?

Czy przy pomocy ekonomii jesteśmy w stanie wyjaśnić wszystkie strategie stosowane przez sklepy odzieżowe? Innymi słowy, czy modna odzież i ekonomia mogą iść ze sobą w parze? Niektóre zjawiska są tu zupełnie nieoczywiste. Na przykład, dlaczego Victoria’s Secret oferuje klientom wysadzane klejnotami biustonosze za miliony dolarów, chociaż nikt ich nie nosi? Dlaczego na opakowaniach i w reklamach czasem umieszcza się napis „produkt identyczny z reklamowanym w TV”? Z jakiego powodu… Czytaj dalej

WN005 – Dlaczego piloci kamikadze zakładali hełmy?

Dlaczego piloci kamikadze zakładali hełmy? Dlaczego taksówkarze w deszczowe dni kończą pracę wcześniej? Co skłania sprzedawców lodówek do wybijania młotkiem odprysków we własnych produktach?  Są ekonomiści lubujący się w zadawaniu pytań, które pozornie nie są związane z ekonomią. Zaletą efektów ich pracy jest nie tylko to, że są one interesujące. Takie podejście pozwala ekonomistom także lepiej zrozumieć świat – to jak bardzo jest on skomplikowany i że trudno sprowadzić go to… Czytaj dalej

WN004 – Mózg nie służy do myślenia

mózg nie służy do myślenia

Tytuł tego odcinka to cytat z prof. Jerzego Vetulaniego, który wielokrotnie powtarzał: mózg nie służy do myślenia – mózg służy do przeżycia. Myślenie, takie jak je rozumiemy intuicyjne, czyli celowe i w skupieniu to tylko jeden z trybów, które wykorzystujemy stosunkowo rzadko. Żeby ten tryb się aktywował, potrzebna jest nasza decyzja i wysiłek. A przecież z ekonomicznego punktu widzenia wysiłek to koszt. Psycholog Daniel Kahneman, który otrzymał Nobla z ekonomii,… Czytaj dalej

WN003 – Fantastyczny bezwarunkowy dochód podstawowy

fantastyczny bezwarunkowy dochód podstawowy

Bezwarunkowy dochód podstawowy, czyli pieniądze dla każdego – bez spełnienia jakichkolwiek warunków. Po prostu, za sam fakt, że się żyje. Brzmi wspaniale. Ale czy nie jest to czysta fantastyka? W trzecim odcinku o tym, skąd takie pomysły? Czy ktoś próbował to wprowadzać? Jakie są korzyści i zagrożenia? I skoro padło fantastyka, to będzie też klika słów o, nomen omen, fantastycznym rozwiązaniu ekonomicznym w obszarze bezwarunkowego dochodu podstawowego, który opisał Janusz Zajdel w… Czytaj dalej

WN002 – Licytacja czy kolejka? Jak decydować o dostępie do rzeczy rzadkich?

Przy rzeczach rzadkich musimy wybrać jakiś sposób decydowania, komu one mają przypaść. Najczęściej pada pytanie: licytacja czy kolejka (czyli “kto da więcej” vs. “kto pierwszy ten lepszy”). Studenci ekonomii nie raz nasłuchali się definicji, że ekonomia to nauka o gospodarowaniu w sytuacjach, gdy zasoby są ograniczone, a potrzeby nieograniczone. Z tego faktu, wiele osób wyprowadza wniosek, że trzeba trzymać się zasady, że przekazuje się dobro temu, kto za nie zapłaci najwięcej.… Czytaj dalej

WN001 – Co motywuje lepiej niż pieniądze?

Co motywuje lepiej niż pieniądze?

Pieniądze, jak wiadomo, motywują znakomicie. Dziś jednak opowiem o sytuacjach, w których eksperymenty ekonomiczne i psychologiczne dowiodły, że są rzeczy motywujące nas znacznie mocniej. Zatem, co motywuje lepiej niż pieniądze? Od razu zaznaczam, że nie chodzi tu o motywację w stylu: pistolet przyłożony do skroni. Opowiem o bardzo pozytywnych motywacjach, co może być dla niektórych zaskoczeniem. I tak ma być – w końcu to podcast Wiedza Nieoczywista. Nie ukrywam, że… Czytaj dalej

[wpis przypięty] Podcast Wiedza Nieoczywista: jak słuchać? + lista odcinków

Podcast Wiedza Nieoczywista

Po wielu miesiącach przygotowań i jeszcze dłuższym okresie rozmyślań w lipcu 2019 wystartowałem z podcastem Wiedza Nieoczywista! Dlaczego taka formuła? Bo to, co oczywiste zwykle jest nudne! A ja chcę mówić o tym, co w ekonomii jest najpiękniejsze – o nieprzewidywalności, o złożonych motywacjach, o możliwościach rozwiązywania problemów, które do pewnego momentu wydają się być nie do przezwyciężenia. Ten podcast jest więc o ekonomii nieoczywistej, która jest piękna, interesująca i nieoderwana… Czytaj dalej