My Blog2020-11-30T09:55:03+01:00
Featured Post
Our Articles

Interior Design Posts

WN 065 – Skrzywdzona ekonomia

Zapraszam na kolejny odcinek z cyklu „dlaczego trzeba podchodzić ostrożnie do tego, co mówią ekonomiści?". W szczególności tacy, którzy uważają, że ekonomia to jest taka czysto techniczna dziedzina, w której po prostu trzeba odnaleźć najlepszy wzór matematyczny i to obiektywnie rozwiąże nam wszystkie problemy. Takie podejście jest szkodliwe, bo nie tylko nie pomaga wyjaśnić nam rzeczywistości, ale ją zaciemnia. To z tego myślenia wziął się fetysz nieustannego wzrostu, z którym mamy coraz więcej problemów. Przez te wszystkie „maksymalizowania” tracimy z oczu to co naprawdę ...

WN 064 – Szum (D. Kahneman)

Gdy Daniel Kahneman pisze książkę, to wiadomo, że będzie to intelektualna uczta. Porozmawiajmy więc o najnowszym jego dziele „Szum. Czyli skąd biorą się błędy w naszych decyzjach”. Z pewnością, nie jest to tak przełomowe dzieło jak „Pułapki myślenia”, ale zdecydowanie warto po nie sięgnąć. Jaka jest główna myśl tej książki? Kahneman pokazuje, że nasze decyzje nie są tak trafne, powtarzalne i sprawiedliwe, jak sami chcielibyśmy je widzieć. Na nasze osądy wpływa bardzo wiele szumów, które w tej książce są rozłożone na czynniki pierwsze. Przyjrzyjmy się ...

4 maja, 2022|Categories: Podcast Wiedza Nieoczywista|Tags: , , , , , |

WN 063 – Blaski i cienie merytokracji (M. Sandel)

Michael Sandel napisał kilka znakomitych książek. Od omawiania jednej z nich zaczął się ten podcast. Natomiast jego najnowsze dzieło - „Tyrania merytokracji” nie jest już tak zachwycające. Ale i tak warto poświęcić mu kilka minut, bo są też w tej książce bardzo ciekawe spostrzeżenia. Cóż złego jest w merytokracji, czyli w systemie, w którym pozycja jest uzależniona od kompetencji? Jest to przecież rozsądna alternatywa dla oligarchii, gdzie władza jest oligarchiczna albo arystokratyczna (czyli wynika z urodzenia, z przynależności do wąskiej grupy)? Według Sandela problem jest ...

WN 062 – Dlaczego postwzrost nie ocali świata?

Dziś wracam do książki „Mniej znaczy lepiej”, o której mówiłem już w poprzednim odcinku. Jest w niej bowiem tak wiele rzeczy, które moim zdaniem wymagają sprostowania, że nie zmieściłoby się to w jednym podcaście. Czyli wraca postwzrost. Przypominam, że autor tej książki - Jason Hickel pokazuje, że PKB nie jest zbyt dobrym miernikiem. I  z tym się zgadzam. Problemem są jednak rozwiązania, które ten autor proponuje. Dziś, podobnie jak ostatnio, będzie zarówno o tym, z czym się zgadzam, jak i o tym z czym ...

6 kwietnia, 2022|Categories: Podcast Wiedza Nieoczywista|Tags: , , , , |

WN 061 – Mniej znaczy lepiej?

Tak wiele osób polecało mi książkę „Mniej znaczy lepiej”, że aż postanowiłem ją przeczytać. I nie żałuję, ale też nie polecam - raczej przestrzegam. Ta książka jeszcze przed inwazją Rosji na Ukrainę pokazywała, że autor błądzi w wielu kwestiach. Teraz jednak, w obliczu rosyjskiej agresji, widać jak bardzo niebezpieczne byłoby posłuchanie Jasona Hickela, autora tej książki. Żeby było jeszcze ciekawiej, z główną myślą tej książki w zasadzie się zgadzam. Ale, jak to się mówi, diabeł tkwi w szczegółach. Bo rozwiązania, które Hickel proponuje bardzo często ...

23 marca, 2022|Categories: Podcast Wiedza Nieoczywista|Tags: , , , , |

WN 060 – Państwo spółka z o. o.

Ileż to razy narzekamy, że administracja działa stanowczo zbyt wolno, sztywno i w ogóle nie nadaje się do rozwiązywania problemów w pędzącym na złamanie karku świecie? Do tego doszło w ostatnich latach zjawisko prężenia muskułów przez państwo w tych obszarach, w których wiele osób nie życzyłoby sobie jego obecności. Jednocześnie państwo też dezerterowało z tych działań, które niewątpliwie powinno - szczególnie w sytuacjach kryzysowych - prowadzić i za nie brać odpowiedzialność. Czyli mamy takie państwo spółka z o.o. Żeby pozbyć się odpowiedzialności, państwa przekazały wiele ...

WN 059 – Ludowe improwizacje

O pandemii napisano i powiedziano już tyle, że coraz mniej osób ma ochotę o tym słuchać. Dlatego w tym odcinku potraktuję pandemię tylko jako pretekst do tego, żeby pomówić o czymś bardziej uniwersalnym i zarazem niezwykle ważnym. Myślę bowiem, że umyka nam bardzo istotna rzecz - że w Polsce w jej wyniku pod pewnymi względami cofnęliśmy się do lat 90-tych. W czym konkretnie? W tym, że znów coraz rzadziej myślimy o dobru wspólnym, tylko każdy sobie albo w małych grupkach kombinuje jak tu coś ...

WNP 058 – Ekonomiści narzekają

Ekonomiści narzekają bardzo często. W każdej decyzji widzą coś niebezpiecznego. Jak bank centralny nie podnosi stóp, to mówią jakie to niebezpieczne. Gdy bank podnosi stopy, to zwracają uwagę na możliwe negatywne skutki. Podobnie jest z zasobami niematerialnymi - mamy ich w obfitości, ale i tak są powody do narzekań. Ja nawet w swojej książce aktualną sytuację związaną z obfitością zasobów niematerialnych określiłem mianem tragedii. W czym tkwi problem? Dlaczego mimo tej mnogości dóbr, wciąż wiele problemów zostaje nierozwiązanych. Co więcej, dlaczego wciąż tworzą się ...

Świat bez własności? Rozmawiamy o moim raporcie [Wywiad Sroczyńskiego]

Wygląda na to, że temat zniechęcania ludzi do kupowania czegoś na własność (i zastępowania tego dostępem na żądanie, subskrypcjami) budzi spore zainteresowanie. W wielu przypadkach nie tylko zainteresowanie, ale też przerażenie. W rozmowie z Grzegorzem Sroczyńskim krok po kroku tłumaczę, skąd wziął się ten trend? W którą stronę zmierza? I do czego możne nas doprowadzić? W skrócie można powiedzieć, że "będziemy namawiani, kuszeni lub zmuszani, żeby dostęp do różnych rzeczy i usług mieć w abonamencie. I będziemy coraz więcej rzeczy pożyczać. Firmy tego chcą ...

WNP 057 – Co państwo powinno dawać?

Jedno z nieśmiertelnych pytań w dyskusjach ekonomicznych dotyczy tego, co państwo ma dawać i komu? Może jednak zamiast dawać, lepiej by było gdyby państwo jedynie zapewniało możliwość dostępu? Co więcej, jak pokazało moje badanie, społeczeństwo woli takie właśnie udostępnianie pewnych dóbr od przekazywania ich na własność. Zatem, kiedy i jak może to zadziałać?     Zawartość odcinka "Co państwo powinno dawać?" Moje badanie pokazuje, że prywatne firmy w coraz większym stopniu oswajają nas z tym, że nie musimy być właścicielami czegoś, żeby mieć zapewniony ...

WNP 056 – Świat na wynajem

Coraz częściej nie trzeba być już właścicielem czegoś, żeby wygodnie z tego korzystać. Prawdziwą furorę robią firmy, które oferują nam dostęp do najróżniejszych rzeczy albo w subskrypcji (gdzie dostęp mamy w abonamencie)  albo „na żądanie” kiedy łatwo płacimy za konkretne użycie. Wszystko wskazuje, że ten trend będzie trwał jeszcze przez dłuższy czas. Pytanie, czy to dla nas dobrze?     Zawartość odcinka "Świat na wynajem" Zamiana w podejściu do własności jest najlepiej widoczna w młodym pokoleniu. Brak jest natomiast istotnych różnic między płciami, wykształceniem, ...

WNP 055 – Przecenieni innowatorzy

Każda dziedzina ma swoje zaklęcia - swoje „hokus pokus, czary mary”. W ekonomii są to magiczne formułki takie jak: „innowatorzy”, „innowacyjność”, „innowacyjna gospodarka”. Pojawia się więc kult innowacji i innowatorów. Problem w tym, że oni - choć niejednokrotnie błyskotliwi - nie wnoszą aż tak wielkiej wartości dodanej, jak się powszechnie uważa. A my - zapatrzeni w nich jak w obrazek - tracimy czujność i mówiąc wprost - „tańczymy tak jak nam zagrają”. Bo któż ośmieli się zaatakować innowatora? Na szczęście są tacy autorzy.     Zawartość ...

WNP 054 – Przechwytywanie wartości

Pozostańmy w temacie wartości - jej tworzenia, przechwytywania i wyceniania wszystkiego dookoła, o czym pisze Marianna Mazzucato w książce „Wartość wszystkiego”. Przyjrzyjmy się branży farmaceutycznej i temu jak ona postrzega to, ile jest warte zdrowie i życie? Bo chyba większość ludzi wyczuwa tu spore nadużycia. I słusznie, bo to obok sektora finansowanego, najwięksi mistrzowie jeśli chodzi o przechwytywanie wartości.     Zawartość odcinka "Przechwytywanie wartości" Zwykle koncerty farmaceutyczne tłumacząc astronomiczne ceny ich produktów używając dwóch argumentów. Pierwszy - że wytworzenie leku jest bardzo drogie ...

WNP 053 – Ile jesteś wart?

Dziś stawiam pytanie, które przed laty postawiła też Beata K. z zespołu Bajm - „Ile jesteś wart, kto Twoją cenę zna?” Czyli będę mówił o samym sednie ekonomii - co ile jest warte? Przyjrzyjmy się ile jest warte to, co robimy? Jak to jest wyceniane i czy jest tu jakaś przestrzeń do poprawy?     Zawartość odcinka "Ile jesteś wart?" Dlaczego wyceny nie można sprowadzić tylko do sloganu - „produkt lub usługa są warte dokładnie tyle ile ktoś jest w stanie za to zapłacić?”.  Podobnie jeśli ...

Świat na wynajem

Przeprowadziłem badanie o tym, czy ludzie nadal potrzebują mieć pewne rzeczy na własność? A może wygodniejszy jest dla nich wynajem? Wyniki pokazują duże różnice między grupami wiekowymi w poziomie zainteresowania usługami dostępu na żądanie. Młodsi respondenci znacznie częściej korzystają z takich rozwiązań i są gotowi rezygnować z własności różnych kategorii rzeczy. Coraz bardziej jesteśmy przyzwyczajeni do takiego dostępu jeśli chodzi o muzykę, czy filmy. Skutecznie przyzwyczaił nas do tego Netlix, czy Spotify. Nie mamy czegoś na własność, a jedynie wykupujemy prawo dostępu (taki wynajem). ...

8 listopada, 2021|Categories: Esencja|Tags: , , , , , |
BartlomiejBiga.pl
Wiedza Nieoczywista
Ekonomia praktyczna

miejsce, w którym przekonuję
na wszelkie możliwe sposoby,
że ekonomia jest piękna,
prawo nie musi być nudne,
a naukowiec może mówić zrozumiale.



Kategorie wpisów
ENGLISH - English content
PODCAST - Wiedza Nieoczywista
ESENCJA - najważniejsze wpisy
W MEDIACH - linki do wystąpień
ELEMENTARZ - podstawy ekonomii
HORYZONTY - ciekawostki różne
OGÓLNE - pozostałe wpisy

Archiwum wpisów

Meta

CATEGORIES

fusion_global=”720″]osnące znaczenie zasobów niematerialnych dla przedsiębiorstw jest obserwowane we wszystkich sektorach. W przypadku spółek z indeksu S&P 5001 w poło- wie lat 70. aktywa niematerialne stanowiły jedynie 17% ich wartości rynkowej, zaś w 2015 roku było to już 87%. Jak pokazuje poniższy wykres, najbardziej dynamicz- na zmiana nastąpiła na przełomie lat 80. i 90. – w ciągu dziesięciu lat proporcje między zasobami niematerialnymi i materialnymi zostały odwrócone. W XXI wieku ten proces nadal postępuje i kapitały miękkie w coraz większym stopniu wypierają kapitały twarde.Pomimo dominującej roli zasobów niematerialnych, wciąż nie wypracowano sa- tysfakcjonujących narzędzi ich pomiaru i wyceny. Mnogość metod świadczy o tym, że nauki o zarządzaniu wciąż są dalekie od precyzyjnego i powszechnie akceptowanego sposobu ujmowania tej kategorii.

Ukierunkowana dyfuzja

W marcu 2017 na Politechnice Gdańskiej zaproponowałem nowy sposób podejścia do zasobów niematerialnych przedsiębiorstwa – w tym przede wszystkim do własności intelektualnej. W myśl tej koncepcji, którą nazwaliśmy ukierunkowaną dyfuzją, warto odejść od takiego zarządzania własnością intelektualną, którego centralnym punktem jest ochrona realizowana przez bardzo rygorystyczne limitowanie rozpowszechniania w celu maksymalnego ograniczania dostępu podmiotów zewnętrznych. Dla efektywnego zarządzania własnością intelektualną przedsiębiorstwa potrzebne jest bowiem istotne ograniczenie skali wykorzystywania monopoli prawnych (patentów, prawa autorskich w formule „wszystkie prawa zastrzeżone”). Zamiast dbania o zapewnianie wyłączności (ekskluzywności) – co jest coraz bardziej kosztowne, a czasem praktycznie niemożliwe – korzystniejsze jest więc oparcie strategii przedsiębiorstwa na takich modelach biznesowych, które generują korzyści w oparciu o szerokie rozpowszech- nienie i dużą popularność jakiegoś rozwiązania.

Ukierunkowana dyfuzja pozwala budować trwałe podstawy rozwoju przedsiębiorstwa – w tym przede wszystkim otwierać nowe perspektywy długookresowego zysku – poprzez rozpowszechnienie własności intelektualnej. W tym ujęciu dzielenie się przez firmę tymi zasobami jest traktowane jako inwestycja, która, poprzez udostępnienie szerokiemu kręgowi podmiotów własności intelektualnej, pozwala włączać te osoby do procesu kreowania i przetwarzania wartości w oparciu o za- soby niematerialne przedsiębiorstwa. Ukierunkowana dyfuzja nie oznacza zawsze w pełni swobodnego – nieograniczanego, niekontrolowanego przez przedsiębiorstwo – rozpowszechniania. Jej istotą jest jednak dążenie do relatywnie szerokiego udostępnienia.

Trzeba przy tym pamiętać, że proces dyfuzji – z definicji – nie może być w pełni kontrolowany, gdyż opiera się on na chaotycznie przemieszczających się elementach. Można go jednak do pewnego stopnia ukierunkować. Będzie to więc polegało na określeniu, w którym momencie dane wynalazki/utwory mogą wyjść poza samo przedsiębiorstwo, czy następuje do w drodze publikacji defensywnej, tajemnicy handlowej, otwartego rozwiązania, niewyłącznej umowy licencyjnej, system Pay What You Want, itp.

W strategię zarządzania zasobami niematerialnymi przedsiębiorstwa musi być jednak wpisane dalsze rozpowszechnianie – w dużej mierze niekontrolowane – tak, aby wykorzystywać popularność/powszechność jakiegoś wynalazku lub utworu do generowania zysku w dłuższym okresie. Takimi sposobami może być chociażby sprzedaż produktów i usług komplementarnych, budowanie zaufania potrzebnego do współpracy z klientami i konkurencją czy rozwój jakiegoś rynku.

Ukierunkowana dyfuzja wpisuje się więc w obszar pomiędzy klasycznym za- rządzaniem własnością intelektualną w oparciu o monopole prawne oraz zawsze w pełni otwartym, bezwarunkowym dostępem nieograniczonego kręgu podmiotów do tych zasobów. Do podstawowego instrumentarium wykorzystywanego w ukie- runkowanej dyfuzji trzeba zaliczyć przede wszystkim tajemnice handlowe (tajem- nice przedsiębiorstwa). Są one jedynie po części zjawiskiem prawnym – tj. przede wszystkim w tych aspektach, które wynikają z wyrażanej w umowach woli stron lub zostały ujęte w jakieś ramy przez akty powszechnie obowiązujące, które mogą chociażby wprowadzać różne rodzaje odpowiedzialności za nieprzestrzeganie tych tajemnic. W znacznej części są to jednak formuły, praktyki, procesy, zjawiska o charakterze faktycznym, których celem jest jak najdłuższe uniemożliwienie wejścia w posiadanie przez środowisko zewnętrzne (lub podmioty spoza określonego kręgu kontrahentów) jakiejś istotnej informacji.

Pełny tekst dostępny jest pod poniżej.

Bartłomiej Biga