Our Articles
Interior Design Posts
Patolegislacja. Dlaczego pandemia nie wybaczy fuszerki?
Nie zgadzam się z poglądem, że w obliczu poważnego zagrożenia nie warto czepiać się szczegółów. To właśnie dlatego, że sprawa jest poważna, nie możemy sobie pozwolić na fuszerkę. A jeśli chodzi o antyepidemiczną legislację, to jest u nas tragicznie. To patolegislacja w czystej postaci. Postanowiłem więc przygotować analizę dla Klubu Jagiellońskiego, w której tłumaczę 5 najpoważniejszych nieodrobionych lekcji w temacie stanowienia prawa. Tekst ten nie wchodzi w polemikę, które działania są sensowne. Zwracam natomiast uwagę, że w tym co w danej strategii jest kluczowe ...
Pozytywne cechy polskiej gospodarki (raport)
Żyjemy w ciekawych czasach i dlatego nie mogliśmy siedzieć bezczynnie. Gdy zaczął się lockdown, profesor Jerzy Hausner powołał zespół ekonomistów, z którymi co tydzień przygotowywał alerty gospodarcze o ekonomicznych szansach i zagrożeniach wynikających z pandemii. Miałem zaszczyt dołączyć do tego grona. Opublikowaliśmy 15 alertów, które choć spotkały się z niemałym zainteresowaniem mediów, zostały praktycznie zignorowane przez rządzących. Trudno mi zrozumieć, dlaczego władze nie są zainteresowane pozytywnymi cechami polskiej gospodarki. Te okoliczności można przecież wykorzystywać do walki z kryzysem. Nas to jednak nie zniechęca. Dlatego publikujemy ...
WN032 – Krucha ekonomia
Myślę, że po 2020 roku już nikt nie ma wątpliwość, że nasza gospodarka to bardzo krucha ekonomia. Na własne oczy zobaczyliśmy jak szybko problemy przenoszą się z jednego końca świata na drugi. Sytuację, jak zwykle, ratował duch przedsiębiorczości i dobrze pojęty ludzki spryt, ale i tak zobaczyliśmy kruchość ekonomii w całej jej okazałości. Czy można to zmienić? Czy gospodarka może nie być tak krucha? O tym w 32. odcinku podcastu Wiedza Nieoczywista. Zawartość odcinka "Krucha ekonomia" Każdy, kto myśli, że przeciwieństwem kruchości jest odporność jest ...
[W Gazecie Prawnej] Czy koronawirus zmieni rolę państwa w gospodarce?
Nie mam żadnych wątpliwości, że rola państwa w gospodarce się zmieni. Kryzys pokazał, że w pewnych sytuacjach tylko ono jest w stanie powstrzymać katastrofę. Z drugiej jednak strony, poważnie obawiam się, że z tego co powinno być narzędziem zarezerwowanym na sytuacje ekstremalne, stanie się codziennością. I wtedy te same działania, które w kryzysie były ratujące, staną czymś pogrążającym. Oczywiście, w centralnym punkcie rozmów będzie dług publiczny. O szczegółach mówię w Dzienniku Gazecie Prawnej. Bartłomiej Biga
WN031 – Piractwo – co tak naprawdę jest legalne?
Wiem, że dzięki takim serwisom jak Spotify czy Netflix piractwo powoli odchodzi do lamusa, ale czasem ciągle mamy obawy - czy mogę pobrać film z Internetu? Czy mogę podzielić się e-bookiem z przyjacielem? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdziesz tym odcinku podcastu Wiedza Nieoczywista. Spróbujmy przejść przez ten temat z jak najmniejszym prawniczym gadaniem za to z jak największą liczbą konkretów. I tak, wiele osób nie wie, że polskie prawo pozwala nam naprawdę na wiele. I duża część tych zachowań, które określane są jako „pirackie” jest ...
WN030 – Najbardziej absurdalne patenty w historii
Czy to prawda, że Apple ma patent na prostokąt z zaokrąglonymi rogami? Czy to prawda, że Microsoft miał patent na podwójne kliknięcie myszką? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w tym odcinku podcastu Wiedza Nieoczywista. Omawiam w nim najbardziej absurdalne patenty świata. Oczywiście najbardziej wdzięcznym tematem są te, które są związane z oprogramowaniem. Ale bez obaw: w podcaście będą też takie absurdalne patenty, które dotyczą bardziej tradycyjnych "wynalazków". Zawartość odcinka "Najbardziej absurdalne patenty świata": W tym odcinku do usłyszenia m.in: O patencie na prostokąt z ...
[Debata] Skazani na recesję? Gospodarka po pandemii
Przyszedł czas, w którym możemy już coś więcej powiedzieć o gospodarce po pandemii. Oczywiście wciąż z wieloma zastrzeżeniami. Nie wiemy przecież jak to "falowanie" będzie wyglądało. Możemy jednak wyciągnąć już pewne wnioski z tego jak zareagowała gospodarka na wiosenny lock-down i w jakim tempie różne jej wymiary wracają do "normalności". O tym dyskutowaliśmy w debacie zorganizowanej przez Nową Konfederację. Poza mną, udział w niej wzięli: prof. Elżbieta Mączyńska – prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego (PTE) prof. Andrzej Zybała – profesor SGH, kierownik Katedry Polityki Publicznej ...
[w Radiu Kraków] inflacja i hiperinflacja
Inflacją często się straszy. I słusznie. Bo inflacja potrafi być groźna. Jest tym paskudniejsza, że z reguły najbardziej uderza w ubogich. Szczególnie dobrze to widać w tym wariancie inflacji, który mamy w Polsce, gdzie przede wszystkim "zawdzięczamy" ją wzrostom cen żywności. Chcę jednak wyraźnie powiedzieć, że nic nie wskazuje na to, żeby groziła nam hiperinflacja, czy nawet inflacja dwucyfrowa. Warto jednak pamiętać, że problemu inflacji nie można zbagatelizować - tym bardziej, że wiele działań antykryzysowych jest mówiąc elegancko "pro-inflacyjna", a mówiąc mniej elegancko: jest ...
Czy „podatek od smartfonów” da się obronić?
Smartfony, tablety i smart-TV wkrótce mogą być droższe nawet o 6 procent. Przy życzliwości wicepremiera Piotra Glińskiego do debaty publicznej wraca bowiem temat znacznego rozszerzenia opłaty reprograficznej. Czy istnieją argumenty, które pozwoliłyby uzasadnić taki "podatek od smartfonów"? Opłata reprograficzna dziś jest już bardzo nietrafionym rozwiązaniem. Przede wszystkim dlatego, że jest ona rekompensatą za zjawisko „piractwa”, które zostało już jakiś czas temu zmarginalizowane. Obecnie konsumpcja treści odbywa się bowiem głównie w modelach subskrypcyjnych, które gwarantują twórcom udział w zyskach. Wydaje się, że najbardziej naturalnym miejscem ...
Ekonomiczna wiarygodność państwa
Przyszedł czas na ostatni, piętnasty cotygodniowy alert gospodarczy - ekonomiczna wiarygodność państwa. Przypomnę: w gronie kilkunastu ekonomistów pisaliśmy nasz koronawirusowy cykl diagnoz i rekomendacji. Oczywiście, to nie koniec pracy - żal byłoby rozwiązywać tak mocny zespół. Po wakacjach można się spodziewać kolejnych "produktów". Będzie wtedy jednak mniej bieżąco, ale za to bardziej kompleksowo. Alert gospodarczy - ekonomiczna wiarygodność państwa W 15. alercie piszemy o ekonomicznej wiarygodności państwa. Już we wstępie wspominamy, dlaczego ta kwestia jest tak istotna? Zatem, co gospodarczo zyskujemy, gdy nasze Państwo jest ...
WN029 – CSR i PR baronów narkotykowych
Czy rzeczywiście prowadzenie biznesu narkotykowego jest łudząco podobne do każdej innej działalności gospodarczej? Wygląda na to, że tak. Wszystkim oburzonym, że przecież narkotyki są szkodliwe i nielegalne, a „prawdziwy” biznes jest coraz bardziej etyczny i uwzględnia chociażby społeczną odpowiedzialność biznesu od razu odpowiadam: baroni narkotykowi też mają CSR i to nie raz lepszy od dużych firm z innych branż. Podobnie jeśli chodzi o PR. A co do legalności i szkodliwości, to wszystko kwestia umowna. Papierosy też mówiąc delikatnie nie pomagają, a są legalne. Marihuana ...
Znajomość prawa szkodzi – o legislacji w czasie epidemii
Epidemia pokazała, że znajomość prawa szkodzi i to na wiele sposobów. Wczytanie się w fatalnie napisane przepisy porządkowe pozwala dość łatwo je obchodzić. Można więc legalnie nie stosować się do zakazów, które przecież są niezbędne w walce z epidemią. Co więcej, uporczywe próby zaznajamiania się z kolejnymi tarczami antykryzysowymi mogą zniszczyć psychikę nawet najbardziej wytrawnego prawnika lub księgowego. W zależności od stosunku do państwa taka lektura powoduje ból, rozpacz, pusty śmiech, irytację albo gniew. Krytykę istoty i celu poszczególnych regulacji zostawmy z boku. Tym ...
WN028 – Ekonomista o biznesie narkotykowym
Z czego wynika cena narkotyków? Ekonomista bez wahania odpowie: z popytu i podaży. Popyt na narkotyki jest dość wysoki, a podaż bardzo ograniczona (bo to nielegalne i ryzykowne zajęcie), więc to naturalne, że cena jest wysoka. To przekonanie jest jednak nie do końca prawdziwe. Mamy bowiem twarde dane, że działania policji i wojska, które miały uderzyć w biznes narkotykowy przez zwalczanie tego procederu już w zalążku - na przykład niszcząc plantacje koki, ostatecznie nie miały większego wpływu na cenę kokainy. Czy to oznacza, że w biznesie narkotykowym ...
WN027 – Wojciech Wawrzak – ryzyko kopiowania to nie problem
Mówi się, że w branży kreatywnej coraz trudniej jest zarabiać w oczywisty sposób. Jakie są więc nieoczywiste? Dodajmy: nieoczywiste i skuteczne? Uprzedzając ciąg dalszy - chodzi o takie, w których puntem wyjścia jest założenie, że ryzyko kopiowania to nie problem. O tym rozmawiam z Wojtkiem Wawrzakiem - prawnikiem kreatywnych, autorem bloga Prakreacja oraz podcastu Prawo dla kreatywnych. Jeśli chodzi o ryzyko kopiowania, to mój gość zwrócił uwagę, że "jeżeli będziesz się od początku skupiał na tym, że ktoś cię oszuka, to jest duże prawdopodobieństwo, że ...
Czy pandemia jest szansą dla polskiej gospodarki?
Większość komentatorów spodziewa się, że koronawirus spowoduje duże zmiany w światowej gospodarce. Pandemia może być więc szansą. Pojawia się pytanie: czy Polska może na nich skorzystać, np. istotnie poprawiając zajmowane miejsca w globalnych łańcuchach wartości? Globalizacja sprawiła bowiem, że kraje wymieniają się nie tylko gotowymi produktami, ale też „handlują zadaniami”. Produkt końcowy jest więc wynikiem działań dokonywanych w różnych częściach świata. Korzyści osiągane przez poszczególne państwa nie są jednak proporcjonalne do nakładu pracy. Zwykle najkorzystniej wypadają najbardziej rozwinięte kraje kontrolujące własność intelektualną (patenty, rozpoznawalną ...
fusion_global=”720″]osnące znaczenie zasobów niematerialnych dla przedsiębiorstw jest obserwowane we wszystkich sektorach. W przypadku spółek z indeksu S&P 5001 w poło- wie lat 70. aktywa niematerialne stanowiły jedynie 17% ich wartości rynkowej, zaś w 2015 roku było to już 87%. Jak pokazuje poniższy wykres, najbardziej dynamicz- na zmiana nastąpiła na przełomie lat 80. i 90. – w ciągu dziesięciu lat proporcje między zasobami niematerialnymi i materialnymi zostały odwrócone. W XXI wieku ten proces nadal postępuje i kapitały miękkie w coraz większym stopniu wypierają kapitały twarde.Pomimo dominującej roli zasobów niematerialnych, wciąż nie wypracowano sa- tysfakcjonujących narzędzi ich pomiaru i wyceny. Mnogość metod świadczy o tym, że nauki o zarządzaniu wciąż są dalekie od precyzyjnego i powszechnie akceptowanego sposobu ujmowania tej kategorii.
Ukierunkowana dyfuzja
W marcu 2017 na Politechnice Gdańskiej zaproponowałem nowy sposób podejścia do zasobów niematerialnych przedsiębiorstwa – w tym przede wszystkim do własności intelektualnej. W myśl tej koncepcji, którą nazwaliśmy ukierunkowaną dyfuzją, warto odejść od takiego zarządzania własnością intelektualną, którego centralnym punktem jest ochrona realizowana przez bardzo rygorystyczne limitowanie rozpowszechniania w celu maksymalnego ograniczania dostępu podmiotów zewnętrznych. Dla efektywnego zarządzania własnością intelektualną przedsiębiorstwa potrzebne jest bowiem istotne ograniczenie skali wykorzystywania monopoli prawnych (patentów, prawa autorskich w formule „wszystkie prawa zastrzeżone”). Zamiast dbania o zapewnianie wyłączności (ekskluzywności) – co jest coraz bardziej kosztowne, a czasem praktycznie niemożliwe – korzystniejsze jest więc oparcie strategii przedsiębiorstwa na takich modelach biznesowych, które generują korzyści w oparciu o szerokie rozpowszech- nienie i dużą popularność jakiegoś rozwiązania.
Ukierunkowana dyfuzja pozwala budować trwałe podstawy rozwoju przedsiębiorstwa – w tym przede wszystkim otwierać nowe perspektywy długookresowego zysku – poprzez rozpowszechnienie własności intelektualnej. W tym ujęciu dzielenie się przez firmę tymi zasobami jest traktowane jako inwestycja, która, poprzez udostępnienie szerokiemu kręgowi podmiotów własności intelektualnej, pozwala włączać te osoby do procesu kreowania i przetwarzania wartości w oparciu o za- soby niematerialne przedsiębiorstwa. Ukierunkowana dyfuzja nie oznacza zawsze w pełni swobodnego – nieograniczanego, niekontrolowanego przez przedsiębiorstwo – rozpowszechniania. Jej istotą jest jednak dążenie do relatywnie szerokiego udostępnienia.
Trzeba przy tym pamiętać, że proces dyfuzji – z definicji – nie może być w pełni kontrolowany, gdyż opiera się on na chaotycznie przemieszczających się elementach. Można go jednak do pewnego stopnia ukierunkować. Będzie to więc polegało na określeniu, w którym momencie dane wynalazki/utwory mogą wyjść poza samo przedsiębiorstwo, czy następuje do w drodze publikacji defensywnej, tajemnicy handlowej, otwartego rozwiązania, niewyłącznej umowy licencyjnej, system Pay What You Want, itp.
W strategię zarządzania zasobami niematerialnymi przedsiębiorstwa musi być jednak wpisane dalsze rozpowszechnianie – w dużej mierze niekontrolowane – tak, aby wykorzystywać popularność/powszechność jakiegoś wynalazku lub utworu do generowania zysku w dłuższym okresie. Takimi sposobami może być chociażby sprzedaż produktów i usług komplementarnych, budowanie zaufania potrzebnego do współpracy z klientami i konkurencją czy rozwój jakiegoś rynku.
Ukierunkowana dyfuzja wpisuje się więc w obszar pomiędzy klasycznym za- rządzaniem własnością intelektualną w oparciu o monopole prawne oraz zawsze w pełni otwartym, bezwarunkowym dostępem nieograniczonego kręgu podmiotów do tych zasobów. Do podstawowego instrumentarium wykorzystywanego w ukie- runkowanej dyfuzji trzeba zaliczyć przede wszystkim tajemnice handlowe (tajem- nice przedsiębiorstwa). Są one jedynie po części zjawiskiem prawnym – tj. przede wszystkim w tych aspektach, które wynikają z wyrażanej w umowach woli stron lub zostały ujęte w jakieś ramy przez akty powszechnie obowiązujące, które mogą chociażby wprowadzać różne rodzaje odpowiedzialności za nieprzestrzeganie tych tajemnic. W znacznej części są to jednak formuły, praktyki, procesy, zjawiska o charakterze faktycznym, których celem jest jak najdłuższe uniemożliwienie wejścia w posiadanie przez środowisko zewnętrzne (lub podmioty spoza określonego kręgu kontrahentów) jakiejś istotnej informacji.
Pełny tekst dostępny jest pod poniżej.
Bartłomiej Biga