WN022 – Efekt zakotwiczenia

efekt zakotwiczenia

Efekt zakotwiczenia jest piękny i przerażający zarazem. Z jednej strony można go skutecznie wykorzystywać w negocjacjach. Z drugiej strony, pokazuje, że wyrok wydawany w sądzie może być zależny od… wyniku rzutu kostką. Pozwala nam też (poniekąd) zrozumieć dlaczego znalezienie 50 gr. może mieć gigantyczny wpływ na to, czy postrzegamy nasze życie jako szczęśliwe. Co to jest efekt zakotwiczenia? Efekt zakotwiczenia to jedna z uproszczonych metod wnioskowania (tzw. heurystyka), która sprawia,… Czytaj dalej

WN021 – Lepiej nie mieć wyboru

Lepiej nie mieć wyboru

Wielu ekonomistów uważa, że ludziom trzeba dawać jak najszerszy wybór, bo dzięki temu każdy wybierze dla siebie najlepiej, a z tej sumy egoistycznych wyborów i tak wyłoni się nam rezultat dobry dla całego społeczeństwa. Problemem w tym rozumowaniu jest założenie, że ludzie działają jak automaty – zawsze w pełni racjonalnie, zawsze po namyśle, zawsze biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności. A tu okazuje się, że ekonomia behawioralna pokazuje nam, że czasem… Czytaj dalej

WN017 – Dlaczego jesteś nieracjonalnym konsumentem? (wabik)

wabik

Sprzedawcy ochoczo korzystają ze zdobyczy ekonomii behawioralnej i coraz sprawniej zastawiają na nas pułapki. Opowiadam o różnych “wabikach”, które mają sprawić, że bardzo trudno dokonać nam racjonalnego wyboru. Co ciekawe, choć wiele z tych manipulacji jest powszechnie znanych, to i tak dajemy się na nie złapać. Dziś jednak chciałbym opowiedzieć o tych bardziej nieoczywistych sposobach wpływania na decyzję kupującego. Czasem wystarczy dobrze dobrany wabik. Zawartość odcinka “Dlaczego jesteś nieracjonalnym konsumentem? (wabik)”: Bardzo… Czytaj dalej

WN010 – Giełda to konkurs piękności

Jeśli ktoś twierdzi, że giełda to taka gra, gdzie inwestorzy, którzy mają takie same informacje starają się odnaleźć te spółki, które są aktualnie wyceniane poniżej/powyżej ich rzeczywistej wartości, żeby szybciej kupić/sprzedać jakieś akcje zanim zrobi to większa grupa inwestorów – to jest w błędzie. John Maynard Keynes powiedział, że giełda do konkurs piękności. I to dość specyficzny. Szukamy w nim bowiem nie tego, co nam się podoba, ani nawet nie… Czytaj dalej

WN009 – Uczciwość popłaca, współpraca popłaca!

Dla niektórych to oczywiste, że warto być uczciwym i opłaca się współpracować. Innych trzeba jednak przekonać konkretnymi argumentami ekonomicznymi. Najlepiej, jeśli korzyści z uczciwości i współpracy będą pojawiały się szybko, a nie w jakimś mglistym „długim okresie”. W tym odcinku zatem historie, które pokazują, że uczciwość i współpraca przynoszą korzyści tu i teraz. Z pomocą przychodzi nam oczywiście ekonomia behawioralna, która dostarcza argumentów, że nie zawsze opłaca się bezwzględnie maksymalizować… Czytaj dalej

Richard Thaler – Zachowania niepoprawne – wideorecenzja książki

zachowania niepoprawne

Książka Richarda Thalera “Zachowania niepoprawne” z pewnoscią zasługuje na rekomendację. Nadarzyła się ku temu znakomita okazja. Dotąd Marek Jankowski – autor podcastu Mała Wielka Firma – zwykle zaczynał rozmowy ze swoimi gośćmi od pytania: “Co ostatnio czytałeś?”. Po wakacjach natomiast zdecydował się odświeżyć tę formułę i stworzył na początku odcinka przestrzeń do tego, żeby to nie aktualny gość, ale ktoś z słuchaczy jego podcastu przedstawił swoją rekomendację. Więc postanowiłem skorzystać… Czytaj dalej

WN008 – Okazje i zdzierstwa

Prawdziwi ludzie (a nie „Ekoni” istniejący wyłącznie w teoriach ekonomicznych) kupując biorą pod uwagę nie tylko tzw. nadwyżkę konsumenta, czyli użyteczność nabywczą. Tym czymś dodatkowym jest przekonanie o atrakcyjności zakupu, które Richard Thaler nazywa użytecznością transakcyjną. Jest to różnica między rzeczywiście zapłaconą ceną towaru, a kwotą, którą normalnie spodziewalibyśmy się zapłacić – tj. „ceną referencyjną”. Zatem Panie i Panowie, przed Państwem użyteczności nabywcza i transakcyjna oraz okazje i zdzierstwa! Użyteczność transakcyjna… Czytaj dalej

WN007 – Efekt posiadania

efekt posiadania

Efekt posiadania… czyli śmiertelnie poważne pytania. Ile dałbyś za antidotum na śmiertelną chorobę, gdyby istniało ryzyko, że jesteś zarażony? A ile zażądałbyś za wzięcie udziału w eksperymencie, który wiąże się z takim samym narażeniem na tę paskudną chorobę? Jak mają się w analogicznej sytuacji kolekcjonerzy wina? O co chodzi z kosztami alternatywnymi? Zawartość odcinka “Efekt posiadania” W siódmym odcinku podcastu Wiedza Nieoczywista m.in.: O eksperymencie Richarda Thalera, w którym studenci… Czytaj dalej

WN005 – Dlaczego piloci kamikadze zakładali hełmy?

Dlaczego piloci kamikadze zakładali hełmy? Dlaczego taksówkarze w deszczowe dni kończą pracę wcześniej? Co skłania sprzedawców lodówek do wybijania młotkiem odprysków we własnych produktach?  Są ekonomiści lubujący się w zadawaniu pytań, które pozornie nie są związane z ekonomią. Zaletą efektów ich pracy jest nie tylko to, że są one interesujące. Takie podejście pozwala ekonomistom także lepiej zrozumieć świat – to jak bardzo jest on skomplikowany i że trudno sprowadzić go to… Czytaj dalej

[w Radiu Kraków] o motywacjach lepszych niż pieniądze

Na początku wakacji nawet w programie ekonomicznym potrzebny jest lżejszy i pogodny akcent. Dla mnie takim są wyniki badań, które pokazują, że istnieją bardzo pozytywne motywacje, które działają znacznie lepiej niż pieniądze. Jednym z lepszych przykładów, które to ilustrują jest krwiodawstwo. W tych krajach, gdzie mamy system honorowy – tak jak w Polsce – niedobory krwi są mniejsze. Natomiast tam, gdzie płaci się za krew – jak np. w Stanach… Czytaj dalej