Our Articles
Interior Design Posts
Niematerialna wartość przedsiębiorstwa – zaproszenie na seminarium
Trzeci rok pracy ruchu intelektualnego Open Eyes Economy już w pełni. W ramach przygotowań do trzeciego szczytu zapraszam serdecznie na seminarium Niematerialna wartość przedsiębiorstwa - 27 lutego 2018 (wtorek) Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie (sala G-13). Będziemy rozmawiać o różnych aspektach zasobów niematerialnych. Ja w swoim wystąpieniu opowiem o "Tragedii niematerialnej obfitości". W moim przekonaniu ten termin dobrze opisuje obecną rzeczywistość, w której podaż własności intelektualnej, choć ogromna, bardzo wyraźnie mija się z popytem, który w efekcie pozostaje w dużej części niezaspokojony. Inni prelegenci będą ...
Pomysłowość w obchodzeniu zakazu niedzielnego handlu (Kronika Krakowska)
Po wielu miesiącach dość mizernej debaty doprowadzono do zakazu handlu w niedzielę. Będzie on jednak wprowadzany stopniowo. Pozostawiono też szereg wyjątków. Najważniejszym z nich może być możliwość prowadzenia sprzedaży internetowej, co otwiera furtkę do działania tradycyjnych sklepów, które w niedziele będą formalnie jedynie miejscem prezentacji towarów. Klient będzie mógł jednak dokonać zakupu przy użyciu smartfona i odebrać towar przy kasie. Jestem przekonany, że polscy przedsiębiorcy znajdą także szereg innych sposobów obejścia tego zakazu i dlatego podpisana dziś przez Prezydenta ustawa będzie szybko nowelizowana. Mówiłem ...
Jakość legislacji (w Dzienniku Polskim)
Zostałem zaproszony przez Zbigniewa Bartusia do jego Barometru - programu realizowanego dla Dziennika Polskiego, aby porozmawiać o jakości stanowienia prawa w Polsce. Nie jest zapewne zaskoczeniem, że jakość legislacji w Polsce uważam za bardzo niską. Zaczęliśmy od tego, że wedle starożytnej zasady, nieznajomość prawa szkodzi. Ale skoro tak naprawdę nikt nie zna prawa, bo tworzy się go tak dużo, to karanie za nieznajomość prawa jest jakimś absurdem. Rządzący są też przekonani, że przy pomocy ustaw można rozwiązać dowolny problem społeczny. Lekarstwem ma być ustawa, ...
Walka o fundusze europejskie (dla Wiadomości TVP)
Fakt, że Mateusz Morawiecki postawił na Jerzego Kwiecińskiego nie jest żadnym zaskoczeniem. To jasny sygnał, że w najbliższym zasie jednym z priorytetów rządu będzie walko o fundusze europejskie, a na tym polu minister Kwieciński ma już spore osiągnięcia. Nie można jednak zapominać, że jednym z priorytetów jego urzędowania ma być pobudzenie pozarządowych inwestycji. Jest to kwestia, na którą zwraca też uwagę wielu ekonomistów. Jest to kluczowe dla podtrzymywalności naszego wzrostu gospodarczego, który obecnie bazuje głównie na konsumpcji i eksporcie. W tym temacie wypowiadałem się ...
Ekonomiczne podsumowanie roku 2017
W ekonomii zawsze jest ciekawie. Zawsze coś zaskakuje. Zawsze też czegoś się uczymy i zawsze mamy nadzieję, że nasze kolejne prognozy będą bardziej precyzyjne ... i tak aż do kolejnej niespodzianki, którą dopisujemy do długiej listy wyjątków od naszego - jak wciąż twierdzimy - słusznego i działającego modelu. Oczywiście bywa też, że nasze prognozy się sprawdzają. Zawsze też na przełomie lat powstają też tego typu zestawienia. Zapraszam więc na moje subiektywne ekonomiczne podsumowanie roku 2017. Podkreślam słowo subiektywne. Nie ma tu jednego klucza doboru typu - największe ...
Ekonomiczna myśl rządu na rok 2018 (dla Wiadomości TVP)
Gdybym miał wskazać jaka jest główna ekonomiczna myśl rządu na rok 2018, to bez wątpienia powiedziałbym, że jest to dalsze utrudnianie możliwości optymalizacji podatkowej - choćby przez utrudnianie uciekania z podatkami zagranicę. W zamian, rząd proponuje ulgi za nakłady na badania i rozwój. W praktyce oznacza to duże przywileje dla firm, które prowadzą lub chcą prowadzić w Polsce działalność innowacyjną. Takie cele w sposób naturalny wynikają ze Strategii Odpowiedzialnego Rozwoju. Wskazano w niej bowiem, że to przeciwdziałanie pułapce średniego dochodu jest jednym z naszych ...
Koszt Świąt Bożego Narodzenia (dla Kroniki Krakowskiej)
Jesteśmy w okresie, w którym najczęstszym tematem poruszanym przez dziennikarzy w rozmowach z ekonomistami jest koszt Świąt Bożego Narodzenia. Nie inaczej było w moim wywiadzie dla dzisiejszej Kroniki Krakowskiej. Zwróciłem uwagę, że występująca obecnie inflacja nie jest jakimś abstrakcyjnym wskaźnikiem ekonomicznym, ale jest dotkliwie odczuwana przez konsumentów. Wynika ona bowiem przede wszystkim ze wzrostu cen żywności, która stanowi znaczną część świątecznych wydatków. Przywołałem także badania, które pokazują, że Polacy coraz rzadziej finansują Święta na kredyt, co jest oczywiście bardzo dobrą wiadomością. Poniżej materiał TVP ...
Nowe narzędzia w walce z nadużyciami VAT – korzyści i koszty (Radio Kraków)
Tematem mojej dzisiejszej wizyty w Radiu Kraków były nowe narzędzia w walce z nadużyciami VAT. Analizowałem ich koszty i korzyści. Sporo uwagi poświęciliśmy "split payment" - rozwiązaniu, które ma sprawić, że w części relacji biznesowych jedynie kwota netto zapłaconej faktury będzie w swobodnej dyspozycji kontrahenta. VAT będzie natomiast na odrębnym koncie służącym do dalszych rozliczeń podatkowych, z którego pobrać środki przedsiębiorca będzie mógł tylko pod pewnymi warunkami. Ma to oczywiście pozwolić odnaleźć kolejne wyłudzane miliardy. Niestety, to rozwiązanie generuje także pewne problemy dla uczciwych ...
Mój komentarz o koncentracji gospodarczych uprawnień decyzyjnych (Radio Zet)
W serwisie Radia Zet pojawiły się moje komentarze dotyczące rekonstrukcji rządu. Skupiłem się w nich na koncentracji gospodarczych uprawnień decyzyjnych w rękach Mateusza Morawieckiego. Powiedziałem m.in.: W koncentracji gospodarczych uprawnień decyzyjnych nie dostrzegam zagrożenia, ale szansę na przełamanie jednej z głównych bolączek polskiego rządzenia, jaką jest silosowość. Odważne reformy nie powinny bowiem, moim zdaniem, być rozmywane w międzyresortowych rozgrywkach. Pytanie jednak, czy nadal kwestie ekonomiczne będą głównie podporządkowane pozyskiwaniu środków na realizację wielkich programów socjalnych; czy też doczekamy się w końcu bardziej konkretnych działań mających ...
Morawiecki premierem – komentarz (Newsweek)
Temat zmiany na stanowisku szefa rządu wciąż koncentruje uwagę mediów na sprawach gospodarczych. Mój komentarz dla Polskiej Agencji Prasowej wykorzystał m.in. Newsweek. Powiedziałem, że: "Jeszcze przed desygnowaniem Mateusza Morawieckiego na premiera partia rządząca wokół niego zbudowała silny, decyzyjny ośrodek gospodarczy. Kwestią otwartą pozostaje natomiast jak duży wpływ na sprawy gospodarcze będzie po tych zmianach miała rządowa frakcja liberalna kojarzona z Jarosławem Gowinem". W dalszej części komentarza zwróciłem uwagę, że łatwiej będzie udzielić odpowiedzi na to pytanie, gdy poznamy nazwiska nowych szefów resortów. Wiele będzie ...
Najpilniejsze działania Premiera Morawieckiego (dla Wiadomości TVP)
Po nominowaniu Mateusza Morawieckiego na premiera zwiększyło się zainteresowanie gospodarką. Wielu komentatorów sugeruje, że zmiana personalna na czele rządu to m.in. jasna deklaracja, że w drugiej części kadencji sprawy związane z przedsiębiorczością będą silniej akcentowane. Część elektoratu zapewne liczy też, że kwestie socjalne nie będą już cieszyły się tak absolutnym priorytetem. W mojej wypowiedzi dla Wiadomości TVP wskazałem najpilniejsze działania Premiera Morawieckiego. Według mnie jest to potrzebne jest wykonanie pewnych "ukłonów" w stronę przedsiębiorców tak, aby zachęcić ich do zwiększenia nakładów inwestycyjnych, bo to ...
„Świadomość zaniedbań” – podsumowanie działań rządu w kwestiach gospodarczych
Jeszcze w listopadzie, gdy niewiele wskazywało, że to Mateusz Morawiecki zostanie premierem, zostałem poproszony o podsumowanie działań rządu w kwestiach gospodarczych. Po wskazaniu nowego prezesa rady ministrów temat ten stał się jeszcze ważniejszy. Należy się bowiem spodziewać, że teraz wizja M. Morawieckiego będzie mogła być realizowana z większą skutecznością. Dobrym podsumowaniem mojej wypowiedzi jest tytuł artykułu w "Gazecie Prawnej" - "Rząd jest świadomy pewnych zaniedbań, jeśli chodzi o przedsiębiorców". Fragmenty wypowiedzi W komentarzu powiedziałem m.in.: W pierwszych dwóch latach rząd skupił się na realizacji ...
Fatalna sytuacja ZUS (dla Faktów TVN)
We wczorajszym głównym wydaniu Faktów TVN komentowałem informację, że po obniżeniu wieku emerytalnego znacznie więcej osób wnioskuje o wcześniejsze świadczenia niż zakładał ZUS. Dla mnie nie jest to żadne zaskoczenie. Polacy bowiem już wielokrotnie udowadniali, że także w kwestiach finansowych kierują się zasadą "lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu". Dlatego nie powinno nas dziwić, że wolą już teraz emeryturę (nawet niższą) od obietnicy wyższego świadczenia za kilka lat. Tym bardziej, że ZUS raczej nie cieszy się zaufaniem. W moim komentarzu zwróciłem uwagę, ...
Dla Radia Maryja o Konstytucji Biznesu
Wrócił temat Konstytucji Biznesu, której legislacja znów nabrała tempa. Skomentowałem ten pakiet regulacji dla Radia Maryja. Według mnie potrzeba nowych rozwiązań w zakresie podstawowych zasad prowadzenia działalności gospodarczej jest niewątpliwa. Co więcej, kierunek, który zaproponował minister Morawiecki, wydaje się być słuszny. W moim przekonaniu pójście w tę stronę ułatwi prowadzenie biznesu, zarówno tego niewielkiego, w ogóle startowanie z działalnością gospodarczą, jak i powinien przyczynić się do tego, że przynajmniej część przedsiębiorstw będzie w stanie konkurować na rynkach globalnych. W końcu – być może – ...
Dla Faktów TVN o rosnącej inflacji
W wypowiedzi dla głównego wydania Faktów TVN skomentowałem rosnącą inflację. W moim przekonaniu wszystko wskazuje na to, że będzie ona nadal rosła. Chociaż trudno powiedzieć, czy możemy się spodziewać jakiegoś skokowego wzrostu. Co najgorsze, te duże czynniki tworzące inflacje są poza naszą kontrolą. Mam tu na myśli przede wszystkim ceny ropy naftowej. Wahania tego surowca bardzo istotnie przekładają się bowiem na nasz wskaźnik inflacji. Co więcej, Rada Polityki Pieniężnej nie wykazuje niecierpliwości i - jak wynika z komunikatów - nie powinniśmy się raczej spodziewać ...
fusion_global=”720″]osnące znaczenie zasobów niematerialnych dla przedsiębiorstw jest obserwowane we wszystkich sektorach. W przypadku spółek z indeksu S&P 5001 w poło- wie lat 70. aktywa niematerialne stanowiły jedynie 17% ich wartości rynkowej, zaś w 2015 roku było to już 87%. Jak pokazuje poniższy wykres, najbardziej dynamicz- na zmiana nastąpiła na przełomie lat 80. i 90. – w ciągu dziesięciu lat proporcje między zasobami niematerialnymi i materialnymi zostały odwrócone. W XXI wieku ten proces nadal postępuje i kapitały miękkie w coraz większym stopniu wypierają kapitały twarde.Pomimo dominującej roli zasobów niematerialnych, wciąż nie wypracowano sa- tysfakcjonujących narzędzi ich pomiaru i wyceny. Mnogość metod świadczy o tym, że nauki o zarządzaniu wciąż są dalekie od precyzyjnego i powszechnie akceptowanego sposobu ujmowania tej kategorii.
Ukierunkowana dyfuzja
W marcu 2017 na Politechnice Gdańskiej zaproponowałem nowy sposób podejścia do zasobów niematerialnych przedsiębiorstwa – w tym przede wszystkim do własności intelektualnej. W myśl tej koncepcji, którą nazwaliśmy ukierunkowaną dyfuzją, warto odejść od takiego zarządzania własnością intelektualną, którego centralnym punktem jest ochrona realizowana przez bardzo rygorystyczne limitowanie rozpowszechniania w celu maksymalnego ograniczania dostępu podmiotów zewnętrznych. Dla efektywnego zarządzania własnością intelektualną przedsiębiorstwa potrzebne jest bowiem istotne ograniczenie skali wykorzystywania monopoli prawnych (patentów, prawa autorskich w formule „wszystkie prawa zastrzeżone”). Zamiast dbania o zapewnianie wyłączności (ekskluzywności) – co jest coraz bardziej kosztowne, a czasem praktycznie niemożliwe – korzystniejsze jest więc oparcie strategii przedsiębiorstwa na takich modelach biznesowych, które generują korzyści w oparciu o szerokie rozpowszech- nienie i dużą popularność jakiegoś rozwiązania.
Ukierunkowana dyfuzja pozwala budować trwałe podstawy rozwoju przedsiębiorstwa – w tym przede wszystkim otwierać nowe perspektywy długookresowego zysku – poprzez rozpowszechnienie własności intelektualnej. W tym ujęciu dzielenie się przez firmę tymi zasobami jest traktowane jako inwestycja, która, poprzez udostępnienie szerokiemu kręgowi podmiotów własności intelektualnej, pozwala włączać te osoby do procesu kreowania i przetwarzania wartości w oparciu o za- soby niematerialne przedsiębiorstwa. Ukierunkowana dyfuzja nie oznacza zawsze w pełni swobodnego – nieograniczanego, niekontrolowanego przez przedsiębiorstwo – rozpowszechniania. Jej istotą jest jednak dążenie do relatywnie szerokiego udostępnienia.
Trzeba przy tym pamiętać, że proces dyfuzji – z definicji – nie może być w pełni kontrolowany, gdyż opiera się on na chaotycznie przemieszczających się elementach. Można go jednak do pewnego stopnia ukierunkować. Będzie to więc polegało na określeniu, w którym momencie dane wynalazki/utwory mogą wyjść poza samo przedsiębiorstwo, czy następuje do w drodze publikacji defensywnej, tajemnicy handlowej, otwartego rozwiązania, niewyłącznej umowy licencyjnej, system Pay What You Want, itp.
W strategię zarządzania zasobami niematerialnymi przedsiębiorstwa musi być jednak wpisane dalsze rozpowszechnianie – w dużej mierze niekontrolowane – tak, aby wykorzystywać popularność/powszechność jakiegoś wynalazku lub utworu do generowania zysku w dłuższym okresie. Takimi sposobami może być chociażby sprzedaż produktów i usług komplementarnych, budowanie zaufania potrzebnego do współpracy z klientami i konkurencją czy rozwój jakiegoś rynku.
Ukierunkowana dyfuzja wpisuje się więc w obszar pomiędzy klasycznym za- rządzaniem własnością intelektualną w oparciu o monopole prawne oraz zawsze w pełni otwartym, bezwarunkowym dostępem nieograniczonego kręgu podmiotów do tych zasobów. Do podstawowego instrumentarium wykorzystywanego w ukie- runkowanej dyfuzji trzeba zaliczyć przede wszystkim tajemnice handlowe (tajem- nice przedsiębiorstwa). Są one jedynie po części zjawiskiem prawnym – tj. przede wszystkim w tych aspektach, które wynikają z wyrażanej w umowach woli stron lub zostały ujęte w jakieś ramy przez akty powszechnie obowiązujące, które mogą chociażby wprowadzać różne rodzaje odpowiedzialności za nieprzestrzeganie tych tajemnic. W znacznej części są to jednak formuły, praktyki, procesy, zjawiska o charakterze faktycznym, których celem jest jak najdłuższe uniemożliwienie wejścia w posiadanie przez środowisko zewnętrzne (lub podmioty spoza określonego kręgu kontrahentów) jakiejś istotnej informacji.
Pełny tekst dostępny jest pod poniżej.
Bartłomiej Biga